Συρία: Οι δρόμοι του μεταξιού

Γραμμές εδάφους / Γραμμές οριζόντων

«Δύση και Ανατολή / Πέρασα τη θολή γραμμή / Έφτασα ως της γης την άκρη / Μα απάντηση δε μου’ δώσαν» (Ορφέας Περίδης)

Υπάρχουν κάποιες χώρες που κρύβουν μες στα βουνά τους μονοπάτια και περάσματα, αληθινούς και διαχρονικούς σταθμούς για τους εμπόρους, τους ταξιδιώτες, τα καραβάνια. Χώρες, που και μόνο που βρίσκεσαι εκεί, αποτελούν ένα ταξίδι, μια διαδρομή, μια περιπέτεια, καθώς σε κάθε σου βήμα βρίσκεσαι ανάμεσα σε διαφορετικούς πολιτισμούς αιώνων, διαφορετικές θρησκείες, γλώσσες και αιωνόβια μνημεία και μια ανάσα μόλις από κάποιο άλλο κράτος.
Μια τέτοια χώρα είναι και η Συρία, που φιλοξενεί κάθε χρόνο ταξιδευτές απ’ όλο τον κόσμο για το Φεστιβάλ των Δρόμων του Μεταξιού. Εκεί αναβιώνει η διαδρομή του πολύτιμου υλικού στο ταξίδι του από την παραγωγό Ανατολή στην καταναλώτρια Δύση. Στην πορεία του το μετάξι έστηνε μικρά παζάρια στις μεγάλες πόλεις κι η Συρία, με την έκτασή της να απλώνεται από την ζωηρή Μεσόγειο ως τις αφιλόξενες ασιατικές ερήμους, αποτελούσε διαχρονικά έναν τόπο που οι έμποροι σταματούσαν για να ξαποστάσουν και να πουλήσουν εμπορεύματα, στην πολυπολιτισμική Δαμασκό, στις αγορές της Αλέππο ή στο λιμάνι της Ταρτούς.

Μηχανή του χρόνου
Η παρουσία μας στο φετινό Φεστιβάλ υπήρξε ένα αληθινό ταξίδι στο χρόνο, απ’ τον καιρό των Σουμέριων και των Αραμαίων ώς τους σύγχρονους Άραβες κατοίκους, που ψάχνουν την ταυτότητά τους ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση, καθώς το 15% των κατοίκων είναι Χριστιανοί και οι προπολεμικές γαλλοβρετανικές επιρροές διατηρούνται. Στη Δαμασκό, η παλιά πόλη εντός των τειχών, γεμάτη χάνια, σκιερά στενά και μυστικούς κήπους, αποτελεί μια όαση στο ξηρό κλίμα της πόλης. Στάση στην κατακόμβη του Ανανία -όπου ο Απόστολος Παύλος βαφτίστηκε χριστιανός και ξεκίνησε το μεγάλο του ταξίδι για τη διδασκαλία του Χριστιανισμού-, στο παζάρι της Χαμεντιέ, το τζαμί των Ομαγιαδών και τον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό, όπου κάποτε έκανε στάση το περίφημο τραίνο του Όριεντ Εξπρές.

Καφέ Βαγδάτη
Κι έπειτα, χωνόμαστε στην έρημο: Βιαστική στάση στο πλινθόκτιστο καφέ Βαγδάτη, στην καρδιά της ερήμου, πλάι σε έναν οικισμό βεδουίνων, που ζουν ακόμα μετακινώντας τα καραβάνια τους. Κι έπειτα Παλμύρα, η θρυλική πόλη της Ζηνοβίας, χτισμένη ήδη από τον καιρό των Βαβυλώνιων. Μας υποδέχεται με τις καμήλες να λιάζονται στα ερείπια των παλιών λουτρών και της ρωμαϊκής οδού, μα και με έναν ήλιο να ζαλίζει τις χαμηλές αντοχές μας.

Βουτιά από ψηλά
Αν η καρδιά μιας χώρας κρύβεται στα σωθικά της, τότε θα κρατήσω για πάντα μέσα μου τις μυρωδιές από ανατολίτικα αρώματα που μας ράντισαν στη Χομπς και την εικόνα των παιδιών που σκαρφάλωναν στον μύλο των 12 μέτρων στη Χάμα, για να κάνουν από κει ψηλά μια βουτιά στο ποτάμι. Εγκαταλείψαμε τα πνιγμένα στο πράσινο στενά μονοπάτια μόνο για να πάρουμε τα βουνά, πίσω από τους λιβανέζικους κέδρους, σε μικρά χωριά με δύσκολο δίκτυο.

Δύση και Ανατολή
Ανάμεσα στη Μεσόγειο και τον Ευφράτη, η Αλέππο, εκεί όπου παλιά διασταυρώνονταν τα καραβάνια του μεταξιού, μας φανέρωσε την ίδια την Ανατολή: Βαριές γεύσεις, μουσικές κι ένα ζωηρό ανατολίτικο παζάρι χιλιομέτρων. Κι έπειτα προσκυνήματα στα μοναστήρια του Αγίου Συμεών και της Αγίας Θέκλας, διαδρομές στη ρωμαϊκή οδό της Απάμειας, τις ανασκαφές της Έμπλας και το εξαιρετικά σωζόμενο ρωμαϊκό θέατρο από μαύρη πέτρα της Μπόσρα, όπου ζουν ακόμα κάποιοι κάτοικοι ανάμεσα στα αρχαία, και στάση για ανάσα στο ανεμοδαρμένο κάστρο του Κρακ, που στους διαδρόμους του νομίζεις ότι σέρνονται ακόμα τα βαριά βήματα των Σταυροφόρων. Με την πορεία μας να διασταυρώνεται μονίμως πότε με την ιστορία, πότε με τα σύνορα άλλων χωρών και πότε με το φιλόξενο χαμόγελο των ντόπιων, η Συρία μάς σημάδεψε με μια γλυκόπικρη μυρωδιά της μυστήριας Ανατολής, που δεν θα μάθω ποτέ αν αγάπησα ή αν με τρόμαξε.

Χρύστα Ντζάνη*

*Δημοσιεύτηκε στο ένθετο «Παράθυρο» του «Πολίτη» στις 25/10/2009

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s