Έργα μνήμης στην Κοντέα

Οι Ε/Κ πρόσφυγες και οι Τ/Κ σημερινοί κάτοικοι αναστηλώνουν μαζί τα μνημεία

Τριάντα έξι χρόνια μετά, επιδιορθώνεται η εκκλησία του Αγίου Χαραλάμπους, οι «ηλιακοί», η φράγκικη έπαυλη και το παλιό υδραγωγείο, ενώ το Πάρκο της Ειρήνης στήνεται εκεί που βρίσκονταν τα παρατημένα χαρουπόδεντρα

Χίλιοι εξακόσιοι ήταν περίπου οι κάτοικοι της Κοντέας που έγιναν πρόσφυγες τον Αύγουστο του ΄74. Εγκαταλείποντας, στη δίνη του πολέμου, την εύφορη κοιλάδα της Μεσαορίας, άφησαν πίσω και τις αναμνήσεις μιας κοπιαστικής, αλλά γλυκιάς, αγροτικής ζωής στην ιστορική κοινότητα, που περιστρέφονταν τόσο γύρω από την πλατεία του χωριού, με τους καφενέδες, όσο και γύρω από το σύμπλεγμα των μνημείων που υπήρχαν στα νοτιοδυτικά της Κοντέας: H εκκλησία του Αγίου Χαραλάμπους, οι «ηλιακοί», όπου γίνονταν τα πανηγύρια, η μεγαλοπρεπής φράγκικη έπαυλη, το παλιό υδραγωγείο και το πάρκο με χαρουπόδεντρα που είχαν φυτέψει οι ίδιοι, το 1965.
Με το άνοιγμα των οδοφραγμάτων, οι Κοντεάτες άρχισαν να επιστρέφουν, ως επισκέπτες πια, στην πατρική γη, για να συναντήσουν εκεί τους νέους κατοίκους του χωριού, Τουρκοκύπριους από τα Πλατανίσκεια και τον ‘Αγιο Θωμά της Λεμεσού. Το 2006, όταν τα Ηνωμένα Έθνη ζήτησαν προτάσεις για έργα προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, κάποιοι κάτοικοι σκέφτηκαν πως είναι η ευκαιρία να αναστηλώσουν τα μνημεία της Κοντέας που ρημάζουν από την εγκατάλειψη. «Πήγαμε στο χωριό και ρωτήσαμε τους προύχοντες Τουρκοκυπρίους. Μας είπαν ΅είναι δικό σας το χωριό, να κάμετε ό,τι θέλετε΄ και ξεκινήσαμε», δήλωσε στον «Π» ο πρόεδρος του Ιδρύματος Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Κοντέας, Χαράλαμπος Περικλέους.

Η σύγχρονη ιστορία της Κύπρου
Όπως εξηγεί, τα μνημεία βρίσκονται στο νοτιοδυτικό άκρο της Κοντέας, σε ένα σύμπλεγμα που αποτελείται από την εκκλησία του Αγίου Χαράλαμπου και τα βοηθητικά της κτήρια, μια σειρά «ηλιακών» -όπου στήνονταν τα πανηγύρια-, ένα καθολικό παρεκκλήσι και κοιμητήριο, ένα φράγκικο αρχοντικό της εποχής των Σταυροφοριών και ένα οθωμανικό σύστημα ύδρευσης, από πέτρινες στέρνες και υδραγωγούς. Το 2000 στην περιοχή προστέθηκε ένα τζαμί από τους σημερινούς κατοίκους του «Turkemnkoy», όπως αποκαλούν την Κοντέα. «Είναι ένα σύμπλεγμα που αποτυπώνει ουσιαστικά την ιστορία της Κύπρου», αναφέρει ο κ. Περικλέους, υπογραμμίζοντας τόσο την ιστορική σημασία των μνημείων, όσο και το συμβολισμό της συνύπαρξης στο χωριό τριών θρησκευτικών δογμάτων.
Όταν πήγαν πρώτη φορά στην Κοντέα, μετά από δεκαετίες, οι Ελληνοκύπριοι κάτοικοι βρήκαν τα μνημεία εγκαταλελειμμένα και ρημαγμένα. «Η εκκλησία εσωτερικά δεν είχε τίποτα, είχαν αφαιρεθεί όλα. Το κτήριο είναι σε σχετικά καλή κατάσταση, όμως έχει διαβρωθεί αρκετά και θέλει πολλή δουλειά για να επανέλθει στην πρότερη κατάσταση. Οι ΄ηλιακοί΄ αποτελούνταν από καμάρες και υπόστεγα, όμως σήμερα έχουν μείνει μόνο οι καμάρες, περίπου το 30% του κτηρίου», σημειώνει ο κ. Περικλέους.

Τριπλή συνεργασία
Στόχος τους είναι η πλήρης αποκατάσταση των «ηλιακών» και της εκκλησίας και η προστασία των φράγκικων κτηρίων και για την επίτευξή του, εργάζονται οι παλιοί Ελληνοκύπριοι και οι σημερινοί Τουρκοκύπριοι κάτοικοι του χωριού, Ευρωπαίοι απόγονοι της φράγκικης οικογένειας που ζούσε στο αρχοντικό, ο Όμιλος Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Κοντέας και η Ένωση Επιμελητηρίων Τουρκοκυπρίων Μηχανικών και Αρχιτεκτόνων, η οποία είναι αναγνωρισμένη από τη Δημοκρατία ήδη από το 1960. Οι υποομάδες, που αποτελούνται από μηχανικούς και τεχνικούς, συναντιούνται δύο με τρεις φορές το μήνα και όταν ολοκληρώνονται τα σχέδια, αναλαμβάνει η ομάδα των Τουρκοκυπρίων μηχανικών και προχωρά με προσφορές, εργολαβίες κτλ. Σύμφωνα με τον κ. Περικλέους, τα μνημεία έχουν αποτυπωθεί πλήρως και θα επιδιορθωθούν, ώστε να επανέλθουν στην αρχική τους μορφή. Μάλιστα, έχουν ήδη καθαριστεί και απομένει η διαδικασία των προσφορών, ώστε να ξεκινήσει η αναστήλωσή τους. Το πρόγραμμα αποτελεί την πρώτη φάση ενός σχεδίου που άρχισε το 2007 με τίτλο «Κύκλος Διατήρησης της Πολιτιστικής Κληρονομιάς» και στηρίζεται οικονομικά από το UNDP και το USAID.

Το Πάρκο Ειρήνης
Εκτός από τα ιστορικά μνημεία, οι κάτοικοι της Κοντέας προχώρησαν ήδη στη δημιουργία ενός πάρκου ειρήνης, ως τόπου για πικνίκ και υπαίθριες εκδηλώσεις. Το πάρκο δημιουργήθηκε δίπλα στα στρέμματα χαρουπιών που είχαν φυτευτεί το 1965, τα οποία, μετά το ΄74 αφέθηκαν και έγιναν βοσκότοπος. Τα εγκαίνια του πάρκου ειρήνης της Κοντέας θα τελέσει αυτή την Κυριακή, 16 Μαΐου, στις 3 μ.μ., ο πρέσβης των ΗΠΑ, Frank C. Urbancic Jr, μαζί με την κ. Ανδρούλα Αλέκου και την κ. Nursal M. Vahit. Στην τελετή θα μιλήσουν εκπρόσωποι των οργανώσεων που δημιούργησαν και που στήριξαν το πάρκο, θα απονεμηθούν διπλώματα στους ανθρώπους που συνέβαλαν στην υλοποίηση του έργου, ενώ θα υπάρχει ψυχαγωγικό πρόγραμμα με το πολυεθνικό συγκρότημα Tango, που αποτελείται από Ε/Κ και Τ/Κ. «Είμαστε ενθουσιασμένοι που ολοκληρώθηκε το πάρκο και ελπίζουμε ότι στο μέλλον θα καταστεί σημείο συνάντησης Ε/Κ και Τ/Κ. Έχουμε δημιουργήσει σχέση ανθρώπινη μαζί τους και περάσαμε το μήνυμα ότι τα μνημεία δεν είναι πολιτική, ανήκουν στους κατοίκους και δεν τα διαχωρίζουμε».

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s