Ούτε όμηροι, ούτε μπάλωμα

Τι είπαν στον «Π» οι διαδηλωτές στην πλατεία Ινονού

Από τον μυστακοφόρο με το φέσι μέχρι τον μικρό έποικο που έπαιζε με το μπαλόνι, το χθεσινό συλλαλητήριο έκρυβε πολλές απόψεις για τις επιθυμίες των Τουρκοκυπρίων

ΓΡΑΦΕΙ: ΧΡΥΣΤΑ ΝΤΖΑΝΗ*

Πλησιάζοντας το Σεράι είδα ένα μικρό αγόρι να παίζει με ένα μαύρο μπαλόνι, από κείνα που σημάδεψαν το προηγούμενο συλλαλητήριο, της 28ης Ιανουαρίου. Σήκωσα τη μηχανή μου κι άρχισα να τον φωτογραφίζω με ασταμάτητα κλικ, δίχως να προσέξω το περιβάλλον γύρω του, όταν με πλησίασε ένας μεσήλικας κύριος. «Αυτή η φωτογραφία που έβγαλες είναι το πρόβλημά μας», μου είπε, τρομάζοντάς με για μια στιγμή. Κατέβασα τη μηχανή και ξανακοίταξα το αγόρι: Ήταν προφανώς έποικος, το πρόδιδε κι η μαντηλοφόρα γυναίκα που ερχόταν πίσω του. «Εννοείτε τους εποίκους;», ρώτησα τον κύριο. «Ναι», είπε ο κ. Αχμέτ από την Αμμόχωστο, καθηγητής στο «Πανεπιστήμιο» της Ανατολικής Μεσογείου, αναλύοντάς μας αυθόρμητα το πρόβλημα των Τουρκοκυπρίων με τους εποίκους. «Αυτό το νησί είναι πολύ μεγάλο για μας και πολύ μικρό για άλλες χώρες. Οι Τούρκοι είπαν ‘είμαστε εδώ και το νησί μάς ανήκει’. Όμως δεν θέλουμε ούτε Τούρκους, ούτε Έλληνες, ούτε Άγγλους, αυτό το νησί ανήκει στους Κύπριους. Θέλουμε ο Ερντογάν να καταλάβει το πρόβλημά μας. Πώς θα ήταν αν πήγαιναν 200 εκατ. Κινέζοι στην Τουρκία;», λέει.

Ο συγχωριανός
Φτάνουμε στην πλατεία και χωνόμαστε στο πλήθος. Ο χώρος μπροστά και πάνω στα τείχη γεμάτος κόσμο, κάποιες χιλιάδες, οι περισσότεροι με μαύρα πανό που διακηρύσσουν την επιθυμία για αυτονομία. Αρκετοί, συμβολικά, φορούν μαύρα, άλλοι τα χρώματα, τις μπλούζες ή τα καπέλα της συντεχνίας τους. Συζητούν, ακούν, φωτογραφίζουν, τραγουδούν. Ένα παιδί κρατάει ένα πανό που γράφει «Τσιτσέκ και Ταγίπ, μάθετε την ιστορία των Τουρκοκυπρίων». Άνθρωποι κάθε ηλικίας, μεγαλύτεροι και νεότεροι. Δυσκολευόμαστε λίγο στην επικοινωνία με τους νεότερους, κάποιοι δεν ήθελαν να μιλήσουν, άλλοι δεν ήξεραν αγγλικά. Πλησιάζουμε έναν γέρο μπροστά σε έναν καφενέ. Είναι ο κύριος Σεμπίν Αρσλάν από τον Άγιο Νικόλαο της Πάφου. «Εγώ είμαι απ’ το Πραιτώρι!», του λέω με κάποιον ενθουσιασμό, που βρεθήκαμε κοντοχωριανοί. Με ρωτάει ποια είναι η γενιά μου και θυμάται τον προπάππου μου που οδηγούσε λεωφορείο. Συγκαβατικός ο κ. Σεμπίν για το μέλλον. «Αν είμαστε μόνο Έλληνες και Τούρκοι είναι εντάξει, μπορούμε μαζί. Αλλά αν είναι άλλοι, ξένοι, Αμερικάνοι, δεν μπορεί να δουλέψει», θα μου πει.
Λίγο πιο κάτω, η Τιτζέν Ζεγκμπέκ, κοντά στα τριάντα, μου μιλά κάπως πιο απόλυτα, συνοψίζοντας το μήνυμα της ημέρας στο πανό που κρατά, της Πλατφόρμας Συντεχνιών, το οποίο γράφει «Ούτε όμηροι της Τουρκίας, ούτε μπάλωμα των Ελληνοκυπρίων». «Είμαστε διαφορετικοί. Διαφορετικοί από τους Τούρκους, διαφορετικοί και από τους Ελληνοκύπριους. Ναι, αγαπάμε τους Ελληνοκύπριους και πρέπει να ζήσουμε μαζί. Όμως θέλουμε να ζήσουμε ανεξάρτητα και θέλουμε να αποφασίζουμε μόνοι για το μέλλον μας. Ναι, μιλάμε τουρκικά, αλλά δεν ανήκουμε στην Τουρκία. Είμαστε διαφορετικοί και από την Τουρκία», λέει.

Και μετά, ειρήνη
Καθώς κάνουμε το γύρο των τειχών, ανάμεσα στο συγκεντρωμένο πλήθος, διαπιστώνουμε πως οι νεότεροι μιλούν περισσότερο για αυτονόμηση, παρά για συμβίωση. Αντίθετα, οι παλιότεροι μας πλησιάζουν, θαρρείς, οι ίδιοι για να μας δώσουν το μήνυμα της ημέρας. Όπως ο κ. Οζγκούρ Ντελί, από τη Λεύκα, που ζητά το λόγο καθώς τον φωτογραφίζουμε να φορά φέσι και να κρατά ένα πανό που γράφει «Τα καταφέρανε. Ο μικρός (σ.σ.: λογοπαίγνιο με το όνομα του «πρωθυπουργού», Ιρσέν Κιουτσιούκ – μικρός) και ο μεγάλος πρωθυπουργός (σ.σ.: ο Ερντογάν) εξόντωσαν τους Τουρκοκύπριους». «Δεν θέλουμε να μας κυβερνά η Τουρκία», λέει σε άψογα αγγλικά. «Θέλουμε ελευθερία στην Κύπρο, θέλουμε πολιτισμό. Ειρήνη με τους Ελληνοκύπριους», συνεχίζει, και μου περιγράφει την απόγνωση της οικογένειάς του, που η κόρη του έχασε τη δουλειά της και πηγαινοέρχεται στο νότο για να εργαστεί κι η εγγονή του έχει πέσει σε κατάθλιψη. «Κάποιοι έρχονται από την Τουρκία και μας αποκαλούν «μπάσταρδους». Δεν τα θέλουμε αυτά, δεν είναι καλά και δεν είναι αλήθεια. Θέλουμε ειρήνη, συναναστροφή, συναλλαγές. Κοίτα με, είμαι μουσουλμάνος. Αλλά έχω πολλούς φίλους Ελληνοκύπριους, ακόμη κι έναν παπά», λέει. «Πρέπει να μπορούμε να παίρνουμε τις δικές μας αποφάσεις» σημειώνει λίγο παρακάτω ο κ. Χασάν Γκουρντέλ, ο πρώτος που μας έκανε, λίγο πριν το τέλος, αναφορά στην ειρήνη, που κρατά ένα πανό με μήνυμα προς την Τουρκία «Πάρτε το πακέτο σας. Πάρτε δρόμο!». «Ο πρώτος στόχος της εκδήλωσης είναι να δώσουμε το μήνυμα στην Τουρκία. Ο δεύτερος είναι η επιθυμία μας για ειρήνη», λέει.

Μικροί τόποι, μεγάλα πράγματα
Πίσω από τα τείχη, μια παρέα τριών νεαρών δυσκολεύεται να απαντήσει στα αγγλικά και ρωτάμε στα τουρκικά. «Θέλουμε να αισθανθούμε κυρίαρχοι στη δική μας δημοκρατία, στο δικό μας κράτος. Να παίρνουμε μόνοι μας τις αποφάσεις», λένε. «Αυτή τη στιγμή έχουμε δική μας κυβέρνηση και δικό μας πρωθυπουργό και δεν είναι λογικό οι αποφάσεις να έρχονται απέξω». «Μα, θα μπορείτε να τα βγάλετε πέρα, ένα τόσο μικρό κράτος;», ρωτάμε. «Στους μικρούς τόπους συμβαίνουν μεγάλα πράματα», απαντούν, χωρίς πολλές-πολλές προσδοκίες για λύση. «Γίνονται συνομιλίες, επαφές, αλλά τα πράματα είναι δύσκολα. Θέλουμε ειρήνη μεταξύ δύο κρατών. Δύο χωριστά κράτη να συνυπάρχουν ειρηνικά στο πλαίσιο μιας συνομοσπονδίας.»

*Δημοσιεύτηκε στον «Πολίτη» στις 3/3/2011.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s