Επανένωση στην πράξη

ΟΥΤΕ ΛΗΔΡΑΣ, ΟΥΤΕ ΛΟΚΜΑΤΖΙ

Δύο βδομάδες συμπληρώνει σήμερα η κατάληψη της νεκρής ζώνης στη Λήδρας, που πήρε διαστάσεις στον διεθνή Τύπο. Οι πολίτες που συμμετέχουν ζητούν την επανένωση και αποστρατικοποίηση του νησιού

ΓΡΑΦΕΙ: ΧΡΥΣΤΑ ΝΤΖΑΝΗ*

Ο Αντώνης με κοιτάζει για μια στιγμή με απορία. Στεκόμαστε στη μέση της νεκρής ζώνης της Λήδρας, μια πιθαμή δίπλα από τις γλάστρες που χωρίζουν το δρόμο σε δύο κατευθύνσεις (αλήθεια, ποια πλευρά τις ποτίζει;). Ο ήλιος τον τυφλώνει κι εγώ τον έχω μόλις ρωτήσει «τι νομίζεις πώς είναι η νεκρή ζώνη».
Ανοίγει τα χέρια διάπλατα, το ένα δείχνει προς βορρά και το άλλο προς νότο. «Εν’ ένας νταής που στέκεται δαμαί τζαι λαλεί ‘πίσω’. Κάποτε μπορεί να χρειάζετουν, αλλά σήμερα ‘εν χρειάζεται. Εν’ σάμπως τζι εκλέψαν μας ένα κομμάτι γης οι Αμερικάνοι τζαι δεν μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε», λέει. Γύρω μας, κατά μήκος της οδού Κύκκου, του στενού δρόμου που τέμνει στη μέση τη νεκρή ζώνη της οδού Λήδρας ή Λόκματζι, έχουν στηθεί καμιά δεκαριά αντίσκηνά, το ένα πίσω απ’ το άλλο, σε τάξη. Ένα τραπεζάκι με ποτά, τρόφιμα, ένα καλάθι με πορτοκάλια και τρεις-τέσσερις πολυθρόνες.
Στη μια κάθεται ο Μιχάλης, που ενημερώνει το facebook για την κατάληψης της νεκρής ζώνης της Λήδρας, το «Occupy Buffer Zone», δανειζόμενος ίντερνετ από το περίπτερο δίπλα στο οδόφραγμα. Στην άλλη κοιμάται ο Buffer, ένας ξανθός γάτος που προηγουμένως τριγύριζε στη γειτονιά και τις τελευταίες μέρες λουφάζει στα λίγα τετραγωνικά της κατάληψης. «Τον εξημερώσαμε», λέει ο Μιχάλης, «και τον βγάλαμε Buffer», απ’ το buffer zone της νεκρής ζώνης. Πριν πάω να βρω τα παιδιά του Occupy Buffer Zone, διάβαζα τι γράφουν στο blog τους. Ο συντάκτης bufferer προβληματίζεται με τον όρο «καταλαμβάνω», με τον οποίο αποδόθηκε η λέξη «occupy» στα ελληνόφωνα ΜΜΕ που ασχολήθηκαν με το γεγονός. Πράγματι, ο όρος κατάληψη γεννά συχνά αρνητικούς συνειρμούς, προφανώς αυτούς με τους οποίους χθες το πρωί βρέθηκαν στο σημείο δύο δημοτικοί σύμβουλοι της Λευκωσίας, οι οποίοι, αφού συζήτησαν με άτομα που συμμετέχουν στην κατάληψη, τους προέτρεψαν, αν δεν έχουν πού να μείνουν, «να βρουν σύζυγο, σπίτι και δουλειά». Τι είναι όμως τελικά η κατάληψη της νεκρής ζώνης;

Αυθόρμητα ένα Σάββατο
«‘Καταλαβαίνω’ και ‘καταλαμβάνω’, σημαίνει τελικά, ‘κατακτώ έναν χώρο για να τον ορίσω με τα δικά μου νοήματα'», γράφει ο bufferer. Το κίνημα ξεκίνησε από μια διακοινοτική κινητοποίηση που έγινε στην πλατεία Ελευθερίας στις 15 Οκτωβρίου, εμπνευσμένη από το διεθνές κίνημα κατάληψης πλατειών (Occupy Movement), που με τη σειρά του πήρε ιδέες από την Αραβική Άνοιξη. Ο προβληματισμός για το παγκόσμιο σύστημα, τον καπιταλισμό και τις κοινωνίες των αγορών σύντομα έφερε τον προβληματισμό για τα κάθε λογής σύνορα και μέσα από τη συζήτηση, αποφασίστηκε η κινητοποίηση να μεταφερθεί στη νεκρή ζώνη της Λήδρας, την οποία και κατέλαβαν για λίγο συμβολικά.

Το ραντεβού δινόταν έκτοτε κάθε Σάββατο απόγευμα στο σημείο ανάμεσα στα δύο οδοφράγματα κι οι συμμετέχοντες συζητούσαν για θέματα ιδεολογικά, οργανωτικά κ.ά., διοργανώνοντας παράλληλα παζάρι, δωρεάν βραδιές μουσικής και μαγειρικής κ.ά. Ώσπου, το Σάββατο 19 Νοεμβρίου, αποφάσισαν να καταλάβουν το σημείο για ένα βράδυ. Σ’ όλο το μήκος της προσβάσιμης οδού Κύκκου και στα ελάχιστα τετραγωνικά νεκρής ζώνης της Λήδρας ή Λόκματζί, δηλαδή από το τραπεζάκι ώς τις γλάστρες.
Το ένα βράδυ γίνεται σήμερα αισίως δύο βδομάδες και οι «κινηματίες», «καταληψίες» ή «bufferers» στοχεύουν πια να μείνουν εκεί τουλάχιστον ώς την Πρωτοχρονιά. «Στην αρχή δεν κυκλοφόρησε, ούτε στο ίντερνετ. Ήταν λίγο ‘μυστικιστικό’. Αλλά, όσο μεγαλώνουμε, αυξάνονται κι αυτοί που μας ξέρουν», λέει ο Αντώνης. Κάποιοι μένουν εκεί και τα βράδια, εναλλάξ και κυρίως τα Σαββατοκύριακα. «Είκοσι άτομα περνούν άνετα δαμαί. Αν δεν έχουν πρόβλημα να κοιμούνται ο ένας δίπλα στον άλλο», λέει ο Αντώνης, που το αντίσκηνό του το έδωσε σε άλλους και κοιμάται με τη σειρά του σε κάποιο απ’ τα άλλα αντίσκηνα.

People have the power
Στους τοίχους είναι γραμμένα δεκάδες συνθήματα για το κίνημα στα ελληνικά, αγγλικά και τούρκικα. «People have the power», «κανείς δεν μπορεί να κάνει τα πάντα. Όλοι όμως μπορούν να κάνουν από κάτι και όλοι μαζί τα πάντα», «Make art not war», «είναι ώρα για την επανάσταση της ζιβανίας», «όχι άλλα τείχη», «συγγνώμη για την ενόχληση, αλλάζουμε τον κόσμο», «Να φύγουν οι στρατοί», «Peace Love Occupy», συνθήματα που εκφράζουν τους κύριους στόχους του κινήματος, που είναι η επανένωση της Κύπρου δίχως χωρική διαίρεση των κοινωνιών που αναπτύχθηκαν βόρεια και νότια της πράσινης γραμμής, και για αλληλεγγύη στο παγκόσμιο κίνημα Occupy.
Άλλωστε, τα άτομα που συμμετέχουν στην κατάληψη της νεκρής ζώνης συμφωνούν ότι το Κυπριακό είναι απότοκο του «ανθυγιεινού παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος».

Διακρίνω και κάποια σποραδικά δημοσιεύματα του Τύπου για το κίνημα, κολλημένα στους τοίχους, απ’ τον «Πολίτη» και από τουρκοκυπριακές εφημερίδες. «Ακούσαμε ότι έδειξε κάτι και το Σίγμα. Αλλά γενικά έν’ ιξέρει ο κόσμος τι γίνεται», λέει ο Αντώνης. Την πρώτη μέρα, η κατάληψη είχε ενοχλήσει την UNFICYP, που θεωρούσε ότι υπήρχε πρόβλημα με την ελεύθερη διέλευση των κυανόκρανων στο σημείο. Εφόσον όμως το κίνημα δεν ενοχλεί κανέναν, ούτε οχλαγωγεί, δεν έγινε καμία παρέμβαση.
Ο Αντώνης μου δείχνει πως, όσοι συμμετέχουν, περιορίζονται αυστηρά στα λίγα τετραγωνικά μέτρα της νεκρής ζώνης, η οποία ελέγχεται από τα Ηνωμένα Έθνη. «Το UN μόνο να διατηρεί την ειρήνη μπορεί. Οπόταν, δεν μπορεί να μας διώξει κανένας». Μάλιστα, επειδή την περίοδο των Χριστουγέννων το κίνημα αναμένεται να ενισχυθεί από Κύπριους φοιτητές του εξωτερικού (ήδη χθες πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο μια εκδήλωση συμπαράστασης στο Occupy Buffer Zone), ζήτησαν από τα Ηνωμένα Έθνη να τους ανοίξουν και τις δύο διόδους της οδού Κύκκου, χωρίς, όμως, να βρουν ανταπόκριση.
Λίγο πριν φύγω, ρωτάω και τον Μιχάλη τι νομίζει πως είναι η νεκρή ζώνη. «Είναι η πιο γελοία παράμετρος που έχουμε στο Κυπριακό», λέει, «να κρατάμε μακριά αυτές τις κοινότητες που δεν έχουν να χωρίσουν κάτι». Κύπριος της διασποράς ο ίδιος, ήρθε πριν έναν χρόνο στο νησί και χαίρεται που βλέπει πως στο κίνημα δεν συμμετέχουν μόνο Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι, αλλά και Αρμένιοι και ξένοι, όσοι δηλαδή πραγματικά κατοικούν την Κύπρο και όχι απλώς όσοι αποτελούν τις δύο πλευρές του κυπριακού προβλήματος. «Δεν μπορείς να ξέρεις, βλέποντας κάποιον, από ποια κοινότητα είναι. Έχει κόσμο που έρχεται, μας βλέπει και λέει, ‘Α, κοίτα! Μπορούμε να ζήσουμε μαζί!’. Φυσικά και μπορούμε, διάολε!».

*Δημοσιεύτηκε στον «Πολίτη» στις 9/12/2011.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s