Παπούτσι απ’ τον τσαγκάρη σου

Το κύμα των εισαγωγών διαγράφει τα τελευταία χρόνια την τέχνη της υποδηματοποιίας

Image

Συνεχίζοντας την οικογενειακή παράδοση του παππού και του πατέρα του, ο Ανδρέας Ανδρέου, ίσως ο τελευταίος υποδηματοποιός της Κύπρου, φτιάχνει ακόμα παπούτσια για κάθε γυναίκα, περιορισμένος όμως πια στο ατελιέ του

ΓΡΑΦΕΙ: ΧΡΥΣΤΑ ΝΤΖΑΝΗ*

Στο ατελιέ του, στα Λατσιά, ο 53χρονος Ανδρέας Ανδρέου με μυεί στα μυστικά της υποδηματοποιίας: Το καλαπόδι, οι μόλες, τα δέρματα, τα τακούνια, οι πέρλες. Για να γίνει ένα καλό παπούτσι, λέει, χρειάζεται να μετρηθεί σωστά το πέλμα, στο μήκος και στο μέγιστο πλάτος του που είναι στη μύλη, κι από κει και πέρα, αναλόγως της ευαισθησίας της κάθε γυναίκας, πρέπει να επιλεχθεί δέρμα (όσο πιο λεπτό, τόσο πιο καλό) και τακούνι. «Μια γυναίκα που δεν φορά μεγάλο τακούνι, δεν μπορεί ξαφνικά να βάλει δωδεκάποντο», εξηγεί.
Ο κ. Ανδρέου είναι σήμερα ένας από τους τελευταίους υποδηματοποιούς της Κύπρου. Ίσως κι ο τελευταίος. Συνεχίζει μια οικογενειακή παράδοση που μετρά πολλές δεκαετίες – ο παππούς του κι ο πατέρας του ήταν επίσης υποδηματοποιοί, με ατελιέ στην παλιά Λευκωσία, εκεί που είναι σήμερα η Λαϊκή Γειτονιά. Τα καλοκαίρια δούλευε στο πλάι τους κι έμαθε την τέχνη και στα 21 του, τέλειωσε σχολή υποδηματοποιών στην Ελλάδα κι επιστρέφοντας στην Κύπρο, έστησε το δικό του ατελιέ. Το ονόμασε «Pied a terre», που θα πει «πόδι στη γη», γιατί κάθε ένα παπούτσι που φτιάχνεται στο χέρι πρέπει να πατάει γερά στη γη, λέει.

Μολύβι, χαρτί, καλαπόδι


Η δημιουργία ενός παπουτσιού ξεκινά από το χαρτί και το μολύβι. Αφού πάρει τις διαστάσεις του ποδιού, σχεδιάζει το παπούτσι κι έπειτα το ζωγραφίζει πάνω στο καλαπόδι. Με βάση αυτά τα σχέδια, φτιάχνει τις μόλες, που είναι κάτι σαν τα πατρόν στη ραπτική, το πρότυπο δηλαδή πάνω στο οποίο θα κοπούν τα δέρματα – που είναι πάντα κατσικιού, ενώ τα υλικά του όλα είναι από την Ελλάδα. Αφού κόψει τα δέρματα που χρειάζονται, στα χρώματα που έχουν επιλεγεί, τα συναρμολογεί πάνω σε ειδικές φόρμες και στο τέλος προσθέτει τακούνι και ό,τι άλλο του ζητηθεί. Η διαδικασία συνήθως κρατάει μία μέρα για κάθε παπούτσι, όμως αν υπάρχουν πολλά κομμάτια και διάφορες κατασκευές ή προσθήκες, όπως φιόγκοι, κρύσταλλα ή πέρλες, μπορεί να πάρει και δύο μέρες.
Τα παπούτσια του είναι μόνο για γυναίκες. Μάλλον επειδή οι άντρες είναι πιο ολιγαρκείς, εξηγεί, κρατούν το ίδιο ζευγάρι για πολύ καιρό, ενώ οι γυναίκες μπορούν να φτιάχνουν ένα παπούτσι για κάθε περίσταση. Συχνότερα πρόκειται για νύφες ή για γυναίκες που δεν μπορούν να βρουν έτοιμο παπούτσι, είτε επειδή δεν έχει το τακούνι ή το χρώμα που θέλουν ή επειδή έχουν περίεργο πόδι, με δυσανάλογο μήκος ή πλάτος που χρειάζεται ένα παπούτσι κυριολεκτικά στα μέτρα του. Λόγω των περιστάσεων, συνήθως δουλεύει σε χρώμα λευκό, ασημί ή χρυσό, επειδή πρόκειται για γάμο. Ανάμεσα στις κυρίες που επέλεξαν να φτιάξουν παπούτσι στο ατελιέ του, θυμάται τη Χριστίνα Χριστόφια, στον γάμο της, και τη μητέρα της, Έλση.

Ο τελευταίος υποδηματοποιός

Η οικογενειακή παράδοση της υποδηματοποιίας θα σταματήσει, εκτός απροόπτου, στον ίδιο, αφού οι δύο κόρες του κ. Ανδρέου επέλεξαν να γίνουν μουσικοί. Μαζί του ίσως σταματήσει και η τέχνη της υποδηματοποιίας στο νησί, η οποία τα τελευταία δέκα χρόνια έχει σχεδόν εξαφανιστεί, χάρη στη γοητεία των φτηνών, εισαγόμενων παπουτσιών. «Παλιότερα υπήρχαν πάρα πολλά εργοστάσια. Τότε η υπόδηση απασχολούσε γύρω στους 2.000 ανθρώπους», λέει ο κ. Ανδρέου, που ο ίδιος απασχολούσε κάποτε 15 άτομα προσωπικό, για να φτιάχνουν 120 παπούτσια την ημέρα. Σήμερα, δουλεύει μόνο ο ίδιος, φτιάχνει ένα παπούτσι κάθε μια-δυο μέρες, ενώ από τον Ιανουάριο έκλεισε και το κατάστημα που διατηρούσε για χρόνια στον Στρόβολο. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα, διερωτώμαι τι υποκινεί κάποιον σήμερα να φτιάξει τα παπούτσια του στο χέρι, αντί να τα αγοράσει έτοιμα: «Κατ’αρχήν, είναι η αποκλειστικότητα στο σχέδιο, το χρώμα, και το ύψος του τακουνιού που είναι πολύ βασικό. Το κυριότερο είναι ότι θα γίνει με μέτρα, θα προσαρμοστεί στην κάθε περίπτωση ανάλογα με το πόδι», λέει ο κ. Ανδρέου, ο τελευταίος των υποδηματοποιών.

*Δημοσιεύτηκε στον «Πολίτη» στις 16/6/2012

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s