Ο πολιτισμός θα μας αλλάξει

Ο κορυφαίος βιολιστής Ματθαίος Καριόλου μιλά στον «Π»

matheos_kariolou

Ο βιρτουόζος του βιολιού μιλά για τις επιστροφές του στην Κύπρο, τα επιτεύγματα των μαθητών του Εργαστηρίου Εγχόρδων, αλλά και για τις σε βάρος του κριτικές

ΓΡΑΦΕΙ:
ΧΡΥΣΤΑ ΝΤΖΑΝΗ*

Eνα διαφορετικό πρόσωπο της Κύπρου, απ΄ το αρνητικό που έχουν κυρίως σχηματίσει οι Ευρωπαίοι για τη χώρα μας λόγω της οικονομικής κρίσης, επιχειρεί να βγάλει προς τα έξω ο Ματθαίος Καριόλου, βιρτουόζος του βιολιού, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης και επικεφαλής του Εργαστηρίου Εγχόρδων του υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, το οποίο διδάσκει εντατικά βιολί και από φέτος και άλλα έγχορδα, σε παιδιά 4-18 ετών.
«Αυτοεξόριστος» ο ίδιος, από τα 15 του για σπουδές πρώτα στη Βιέννη κι έπειτα στο Κονσερβατόριο της Μόσχας, επιστρέφει από το 2006 τακτικά στο νησί για να επιβλέπει το εγχείρημα που ονειρευόταν από τότε που τέλειωσε τις σπουδές του, αλλά «η Κύπρος δεν ήταν τότε ώριμη για αυτό», όπως δήλωσε στον «Π», ενόψει της συναυλίας που έχει το Εργαστήρι Εγχόρδων στο Κούριον σήμερα Σάββατο 12 Οκτωβρίου.
Γεννημένος στην Κερύνεια, έμαθε βιολί σε μικρή ηλικία στη Λεμεσό, όπου μετακόμισαν οικογενειακώς, στην αρχή με δάσκαλο τον Παύλο Πίπη και στη συνέχεια με τον Αντρέα Νικολάου, έναν εξαιρετικό μουσικό, όπως λέει, που «δεν άντεξε την Κύπρο και εξαφανίστηκε». «Είπε, καλύτερα να φυτοζωώ στο εξωτερικό παρά να ζω εδώ. Έτσι γίνεται συνήθως με τους ανθρώπους που αγαπούν τον τόπο τους».
Ο ίδιος άφησε την Κύπρο για σπουδές και δεν επέστρεψε, παρά το 2006, για να στήσει το Εργαστήρι Εγχόρδων, το «μόνο επαγγελματικό πρόγραμμα που υπάρχει στην Κύπρο» για τη διδασκαλία βιολιού. Σήμερα στο Εργαστήρι φοιτούν με υποτροφία 35 παιδιά, ενώ από φέτος θα δεχτούν και μαθητές για κοντραμπάσο, βιόλα και βιολοντσέλο. Στόχος του, όχι απλώς να έχουν τα παιδιά την πιο υψηλή δυνατή εκπαίδευση, αλλά να δημιουργηθούν οι κορυφαίοι μουσικοί του κόσμου, σολίστες, παιδαγωγοί και μουσικοί ορχήστρας, στους οποίους θα βασιστούν οι μαθητές του μέλλοντος.

Απ΄ τη Βιέννη στη Μόσχα
Στα εφτά χρόνια λειτουργίας του, το Εργαστήρι Εγχόρδων έχει θεαματικές επιδόσεις: Τα παιδιά έχουν παίξει σε γεμάτη αίθουσα στη φημισμένη Musikverein της Βιέννης, στο Προεδρικό Μέγαρο της Ρώμης μπροστά στον Ναπολιτάνο, στο Κονσερβατόριο των Βρυξελλών, στη Μόσχα, στο Βατικανό κ.α. Τυγχάνουν παγκόσμιας αναγνώρισης και ο κ. Καριόλου λαμβάνει πολύ θετικά σχόλια από μουσικούς της Ευρώπης. «Ούτε στη Γερμανία και στην Αυστρία δεν έχουν τέτοια σύνολα. Δεν περίμενα κι εγώ αυτά τα αποτελέσματα. Σήμερα έχουμε παιδιά που είναι σε παγκόσμιο επίπεδο τοπ στο βιολί. Έχουμε εντεκάχρονα παιδιά που παίζουν καλύτερα κι από Μάστερ του πανεπιστημίου κι ένα-δυο παιδιά που είναι περισσότερο κι από μεγάλο ταλέντο, σχεδόν ιδιοφυίες», λέει ο κ. Καριόλου.
Κατά κανόνα, στο Εργαστήρι μπαίνουν παιδιά που είχαν καθόλου ή ελάχιστη επαφή με το βιολί, γιατί, όπως λέει, έρχονται πάρα πολλά παιδιά κατεστραμμένα από τους δασκάλους και είναι πάρα πολύ δύσκολο να αρχίσουν ξανά από την αρχή, διότι οι ίδιοι έχουν μια ιδιαίτερη μέθοδο που τους παίρνει πολύ γρήγορα μπροστά. «Έρχεται ένα παιδί, κοιτάζουμε σε πολύ γενικές γραμμές, αν έχει ρυθμό, κατά πόσον η ακοή του έχει κάποια προπαίδεια ή αν ακούει καλά. Προσέχουμε πάρα πολύ την προσήλωση, γιατί βλέπεις παιδάκια 4 χρονών που ήδη μπορείς να ασχοληθείς μαζί τους. Δεν του δίνουμε αμέσως ένα βιολί στο χέρι, προσπαθούμε πρώτα να το βάλουμε στην ατμόσφαιρα. Το βιολί είναι χιλιοστόμετρα, σαν το ρολόι, η δουλειά του πρέπει να είναι πάρα πολύ ακριβής για να γίνει κανείς πολύ καλός βιολιστής», λέει.

Μικρά ταλέντα
Το ταλέντο, προσθέτει, ξεχωρίζει, αλλά δεν σημαίνει ότι ένα παιδί που δεν προχωρά γρήγορα στο βιολί ή που ξεκινά σε μεγαλύτερη ηλικία δεν θα κάνει άλματα. Ο ίδιος πιστεύει πολύ στη δύναμη του δασκάλου: Πρέπει ο δάσκαλος να προσέχει πάρα πολύ την εξέλιξη του παιδιού και πνευματικά και σωματικά και γενικά. «Το ταλέντο, η οικογένεια και ο δάσκαλος πρέπει να πηγαίνουν μαζί. Ένα από αυτά να μην λειτουργήσει, δεν θα πετύχει. Γιατί η οικογένεια πρέπει να θέλει, πρέπει να προσέχει το παιδί, να το καλλιεργήσει. Να του βάζει μουσική ποιοτική, όχι μπουζούκια, για να του διαπαιδαγωγήσει τα αυτιά του. Μπορεί να γεννηθείς ταλέντο και να είσαι τεμπέλης ή να έχεις κακό δάσκαλο και να μην γίνεις ποτέ σου». Ο ίδιος μιλά με τα καλύτερα λόγια για τους βοηθούς του, τον Μενέλαο Μενελάου στον οποίο στηρίζεται και τη Μελίνα Χάρερ Κάνθερ.
Η Κύπρος, λέει ο Ματθαίος Καριόλου, προσφέρεται λόγω του μικρού πληθυσμού για τη διδασκαλία μουσικών οργάνων σε κάθε μαθητή σε κάθε σχολείο. «Είναι πάρα πολύ ωραίο πράμα και μακάρι όλα τα παιδιά στον κόσμο να το έκαναν». Ο ίδιος έκανε μελέτες για αυτό, όμως «δυστυχώς μπήκαν στα συρτάρια και δεν ξαναεμφανίστηκαν ποτέ. Όπως όλα τα πράματα στην Κύπρο. Δεν υπάρχουν μακροχρόνια σχέδια, δεν υπάρχουν οραματισμοί».

Μουσική στην κουζίνα
Η συζήτησή μας φτάνει στον πολιτισμό. Υπάρχει περιθώριο για αυτόν σε καιρό κρίσης; «Χωρίς πολιτισμό είμαστε ένας λαός χωρίς μέλλον. Δεν είναι μόνο το φαΐ που κάνει τον άνθρωπο. Στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο είχαν πολύ περισσότερη πείνα από ό,τι εδώ τώρα και όμως στη Γερμανία τα σύνολα συνέχιζαν να παίζουν. Δεν μπορεί να μας βγάλει από την κρίση ο πολιτισμός, αλλά θα μας αλλάξει το όραμα που έχουμε ήδη καταστρέψει. Ο πολιτισμός αλλάζει ολόκληρη την κοινωνία», λέει ο κ. Καριόλου.
Κι ας μην είναι οι συνθήκες ιδανικές: Ελλείψει χώρων, οι μικροί μουσικοί του Εργαστηρίου συναντιούνται σε σπίτια και… κουζίνες. Και παρόλα αυτά, παίζουν καλύτερα από μουσικούς ευρωπαϊκών πανεπιστημίων που δεν τους λείπει τίποτα. «’Αρα κάτι πρέπει να υπάρχει εδώ, ένα ταλέντο και μία ποιότητα διδασκαλίας και ένας ενθουσιασμός και μπορεί να βγάλουμε το όνομά μας, ότι είμαστε ένας λαός με μεγάλο μέλλον. Έχουμε ποιότητα τοπ», δηλώνει με σιγουριά.

Περί κριτικών
Παρά το γενικώς πολύ καλό όνομα που έχει σχηματιστεί για το Εργαστήρι Εγχόρδων, ο κ. Καριόλου δεν έχει ξεφύγει από κριτικές, κυρίως συναδέλφων του στην Κύπρο, που κατά καιρούς έχουν καταγγείλει ως υπερβολικές τις απολαβές του για τον χρόνο που δαπανά στη χώρα, καθώς είναι μόνιμος κάτοικος Βιέννης. Ο ίδιος τα απορρίπτει κατηγορηματικά: Όπως λέει, έρχεται κάθε μήνα στην Κύπρο και δαπανά εδώ κάθε ελεύθερό του λεπτό. Όταν μιλήσαμε, βρισκόταν ήδη 20 μέρες ενόψει των συναυλιών του Εργαστηρίου. «Έρχομαι πολύ περισσότερο απ΄ όσο γράφει το συμβόλαιό μου και οι απολαβές μου δεν είναι εκείνες που έγραφαν, αλλά πολύ λιγότερες. Είμαι ο πιο φτηνός καθηγητής της Κύπρου, εργάζομαι 13-14 ώρες τη μέρα και τα αποτελέσματά μου είναι καταπληκτικά. Μέσα σε ένα χρόνο, τα παιδιά παίζουν καταπληκτικά. Μέσα σε πέντε χρόνια έχω τους καλύτερους βιολιστές της Κύπρου. Γενικά, ένα 12χρονο παιδί που δεν μπορεί κανείς από τους επαγγελματίες να συγκριθεί μαζί του. Αν κάνετε το άθροισμα τι κερδίζω εγώ και με ποιο αποτέλεσμα και πόσες δεκάδες παιδιά έχουν καταστραφεί κάνοντας μαθήματα 5-10 χρόνια στην Κύπρο και δεν βρίσκουν θέση σε κανένα πανεπιστήμιο, τότε θα δείτε ότι είμαι ο πιο φτηνός καθηγητής της Κύπρου. Μου λένε ΄μα εμείς είμαστε πάντα εδώ και εσύ ζεις στη Βιέννη και έρχεσαι κάθε τόσο΄. Ξέρετε, η διαφορά είναι όπως μια ουγκιά χρυσού και 500 κιλά κόπρανα. Ο ερασιτεχνισμός στην Κύπρο βρίσκεται στα πιο ψηλά επίπεδα. Αυτοί που γράφουν για μένα είναι σε επίπεδο ασφάλτου και επαγγελματικά και πολλές φορές και ηθικά. Τους έχω πει να κάνουν συναυλία με τα παιδιά μου και ποτέ δεν απάντησαν. Έκανα εξετάσεις για βοηθούς και κανένας δεν ήρθε. Πού είναι τα αποτελέσματά τους; Ορισμένοι από αυτούς πρέπει να πάνε φυλακή. Δεν δικαιούνται καν να διδάξουν», λέει.

INFO: Το Εργαστήρι Εγχόρδων δίνει συναυλία απόψε στο Αρχαίο Θέατρο Κουρίου στις 8 μ.μ. Δείτε βίντεο στο http://www.youtube.com/user/cyprusstrings/videos

*Δημοσιεύτηκε στο «Παράθυρο» του Πολίτη στις 12/10/2013

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s