Έμβρυα εγκλωβισμένα στον πάγο

Καμιά εξέλιξη τρία χρόνια μετά την κατάσχεσή τους στο Μαρώνι

embryo_tanks

Δεκάδες ζευγάρια ζητούν από το 2010 να τους επιστραφούν τα έμβρυά τους, όμως το υπουργείο Υγείας αδυνατεί να ανταποκριθεί όσο εκκρεμεί η έρευνα για το κέντρο εξωσωματικής γονιμοποίησης που λειτουργούσε παράτυπα στο Μαρώνι

ΓΡΑΦΕΙ: ΧΡΥΣΤΑ ΝΤΖΑΝΗ*

Τέσσερα χρόνια πριν, η Βερέντ Ελούλ Μασλούκ από το Ισραήλ και η σύντροφός της εναπόθεσαν στην Κύπρο τις ελπίδες τους να αποκτήσουν ένα παιδί.
Η χώρα τους, παρότι πρωτοπόρος στην εξωσωματική γονιμοποίηση, βρισκόταν τότε σε μια μακρά διαδικασία ψήφισης της σχετικής νομοθεσίας και, καθώς ο χρόνος τις πίεζε, αφού πλησίαζαν την ηλικία των 40, αποφάσισαν να έρθουν στη γειτονική Κύπρο, που εκτός από εύκολη στη διαδικασία των εξωσωματικών (ελλείψει, ακόμη και σήμερα, σχετικής νομοθεσίας), είναι και δημοφιλής στο Ισραήλ για την τέλεση γάμων. Από τα δύο κέντρα εξωσωματικής που τους είχαν συστηθεί, το ένα στη Λευκωσία ήταν κλειστό για διακοπές και έτσι απευθύνθηκαν στο άλλο στο Μαρώνι. Η σύντροφος της Μασλούκ πρόσφερε τα ωάριά της, ενώ σπερματοζωάρια έφεραν από το Ισραήλ. Με αυτό το βιολογικό υλικό, εφτά από τα ωάρια τελικά γονιμοποιήθηκαν, όμως στο μεταξύ, τον Μάιο του 2010, το υπουργείο Υγείας έκλεισε το κέντρο εξωσωματικής γονιμοποίησης στο Μαρώνι, διότι σε επανειλημμένους ελέγχους διαπιστώθηκε ελλιπής τήρηση των κανονισμών λειτουργίας. Όλο το βιολογικό υλικό φυλάσσεται έκτοτε σε ειδικούς ψυκτικούς θαλάμους, και παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις των ζευγαριών που εμπλέκονται, το υπουργείο αδυνατεί να το αποδεσμεύσει, όσο η έρευνα δεν έχει ολοκληρωθεί, ενώ είναι άγνωστο και σε ποιους ακριβώς ανήκει το κάθε ένα από τα γονιμοποιημένα ωάρια.

Κέντρο εμπορίου ωαρίων
Οι παρατυπίες που είχε διαπιστώσει σε απανωτούς ελέγχους το υπουργείο Υγείας αφορούσαν τόσο τις εγκαταστάσεις του Κέντρου, όσο -κυρίως- την τήρηση του αρχείου, στο οποίο δεν υπήρχαν καταγραφές των επεμβάσεων στις γυναίκες, ώστε να είναι σαφής η διαδρομή του ιστού από τον δότη έως τον λήπτη. Επιπλέον, υπήρχαν καταγγελίες ότι στο κέντρο γινόταν εμπόριο ωαρίων, με δότριες που έρχονταν για τον σκοπό αυτό από την Ουκρανία και διέμεναν σε διαμέρισμα στο Ζύγι. Πολλά ζευγάρια εναπόθεταν στην τράπεζά του τις ελπίδες τους για τεκνοποίηση και είναι χαρακτηριστικό ότι σε δημοσιεύματά του για το θέμα, ο ξένος Τύπος χαρακτήριζε τότε την Κύπρο «κέντρο εμπορίου ωαρίων για αγοραστές από βορειοευρωπαϊκές και μεσανατολικές χώρες».

Έμβρυα – όμηροι στην Κύπρο
Σε μια απεγνωσμένη επιστολή της στον «Πολίτη», η Βερέντ Ελούλ Μασλούκ ζητά βοήθεια για να αποδεσμευτούν τα εφτά γονιμοποιημένα ωάρια της συντρόφου της. «Πάνω από τρία χρόνια πριν, τον Μάιο του 2010, τα εφτά κυπριακά μας «παιδιά» – έμβρυα κατασχέθηκαν από το υπουργείο Υγείας, όταν έκλεισε το κέντρο εξωσωματικής γονιμοποίησης στο οποίο είχαν γονιμοποιηθεί. Έκτοτε, τα έμβρυά μας κρατούνται όμηροι και χρησιμοποιούνται ως στοιχεία σε μια ατέρμονη νομική διαδικασία, χωρίς επίσημες κατηγορίες για την κλινική, μέχρι σήμερα. Δεν παραβιάσαμε ποτέ την κυπριακή ή την ισραηλινή νομοθεσία, δεν αγοράσαμε ούτε πουλήσαμε ποτέ ανθρώπινα ωάρια. Τα έμβρυά μας μας ανήκουν χωρίς καμιά αμφιβολία, ένα απλό γενετικό τεστ μπορεί να αποδείξει ότι ανήκουν στη σύντροφό μου, τα ωάρια λήφθηκαν από αυτήν. Και παρ’ όλα αυτά το υπουργείο Υγείας αρνείται να απελευθερώσει τα έμβρυά μας, παρόλο που δεν έχουμε καμία σχέση με τους ισχυρισμούς σε βάρος της κλινικής. Επισήμως, η κλινική είναι υπό έρευνα διότι δεν μπορούσε να παράσχει πλήρη καταγραφή για τα έμβρυα και τους γαμέτες. Δεν πήραμε ποτέ πληροφόρηση για την κατάσταση των εμβρύων μας, ξέρουμε μόνο ότι όλο το βιολογικό υλικό της κλινικής μεταφέρθηκε σε ένα κρατικό κέντρο στην Κύπρο. Η μόνη απάντηση από το υπουργείο Υγείας είναι ότι το θέμα είναι ακόμα υπό διερεύνηση. Εξαιτίας των κυπριακών Αρχών, αδυνατούμε να μεγαλώσουμε τη μικρή μας οικογένεια. Η σύντροφός μου ήδη πέρασε τα 40, έχει ήδη δοκιμάσει πολλές φορές ανεπιτυχώς να μείνει έγκυος. Η μόνη επιλογή που μας έμεινε είναι να χρησιμοποιήσουμε αυτά τα δεσμευμένα έμβρυα. Από τη στιγμή που αδυνατεί να τεκνοποιήσει με τα δικά της ωάρια, οι κυπριακές Αρχές μάς εξαναγκάζουν να μπούμε σε μια εξουθενωτική διαδικασία για δωρεά ωαρίων (στο άγνωστο και να ξοδέψουμε μια περιουσία) αντί απλώς να απελευθερώσουν τα δικά μας έμβρυα, που μας ανήκουν με βάση το νόμο!».

Θα αποφασίσει η Νομική υπηρεσία
Σε τηλεφωνική μας επικοινωνία, η κ. Μασλούκ ανέφερε στον «Π» ότι η τελευταία απάντηση που είχαν από το υπουργείο Υγείας, τον περασμένο Μάρτιο, ήταν ότι το θέμα ακόμα διερευνάται και πως υπάρχει νομική διαδικασία, για αυτό και δεν μπορεί να γίνει τίποτα προς το παρόν. Όπως πληροφορείται ο «Π», τα ωάρια φυλάσσονται στην κατάψυξη και ελέγχονται σε εβδομαδιαία βάση. Ωστόσο, με την έρευνα να μην έχει ολοκληρωθεί, τριάμισι χρόνια μετά, το υπουργείο Υγείας αδυνατεί να αποδεσμεύσει το βιολογικό υλικό. Όπως δήλωσε στον «Π» η αρμόδια αρχιεπιθεωρήτρια Κέντρου Ιστών και Κυττάρων του υπουργείου Υγείας, Καρολίνα Στυλιανού, είναι αρκετά τα ζευγάρια, κυρίως από το εξωτερικό, που έρχονται σε επαφή με το υπουργείο από την πρώτη μέρα που έκλεισε η κλινική, ζητώντας εξηγήσεις. Ωστόσο, για το θέμα καλείται να αποφασίσει η Νομική υπηρεσία, από την οποία έχει ζητήσει γνωμάτευση το υπουργείο, για το τι μπορεί να γίνει με τα ωάρια. Εξάλλου, ο ακριβής τους αριθμός είναι άγνωστος, διότι για να καταμετρηθούν, πρέπει να ξεπαγώσουν και σε αυτή την περίπτωση θα καταστραφούν. Την ίδια ώρα, το υπουργείο βρίσκεται σε διαβούλευση για τη θέσπιση της πρώτης νομοθεσίας για την ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, η οποία σκοντάφτει σε πολλά ηθικά ζητήματα που εγείρονται. Ανάμεσά τους, είναι άγνωστο ακόμη αν η νομοθεσία θα επιτρέπει τη διατήρηση βιολογικού υλικού στην κατάψυξη (η Εκκλησία, για παράδειγμα, έχει ζητήσει να μην επιτρέπεται), αν και οι εμπλεκόμενοι με την υπόθεση προσανατολίζονται στο να υπάρχει ένα είδος κατακράτησης, κατάσχεσης ή και δήμευσης βιολογικού υλικού, που όμως θα διέπεται από αυστηρές δικλίδες ασφαλείας και ανίχνευσης για τους δωρητές. Σε ανακοίνωσή του, χθες, το υπουργείο Υγείας, μετά από σχετικό δημοσίευμα της «Χαραυγής», ανέφερε ότι «προβαίνει σε όλες τις ενδεικνυόμενες ενέργειες για να διασφαλίσει τη νομιμότητα των όποιων μελλοντικών του αποφάσεων σε ό,τι αφορά το εν λόγω ζήτημα» και πως «κατανοεί τις αντιδράσεις των εμπλεκόμενων οικογενειών, εκφράζει τη συμπάθειά του για την ταλαιπωρία την οποία υφίστανται, οφείλει ωστόσο να εξαντλήσει όλα τα περιθώρια για την εξεύρεση της ενδεδειγμένης λύσης». Ο «Π» αναζήτησε και από την αστυνομία ενημέρωση για την εξέλιξη των ερευνών, χωρίς όμως το γραφείο Τύπου να είναι σε θέση να μας την παράσχει.

*Δημοσιεύτηκε στον «Πολίτη» στις 19/10/2013

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s