«Αν ήμουν Κύπριος, θα με υπερασπίζονταν»

Ο Sylvaine Faloubiyissane μιλά για τον αστυνομικό που έσπασε το πόδι του
20140209_afrikanos_leg

Της Χρύστας Ντζάνη*

Όταν συναντηθήκαμε με τον Sylvaine Faloubiyissane, πριν από μερικές μέρες με τη βοήθεια του Asylum Aware, είχε το πόδι του ακόμη στον γύψο και φοβόταν αν θα μπορούσε να διατηρήσει την εργασία του, αφού ένα μέρος του ποδιού του δεν το ένιωθε. Σήμερα, αν και έβγαλε τον γύψο, εξακολουθεί να μην εργάζεται, αφού πονά και χρειάζεται φυσιοθεραπεία. Ο Sylvaine Faloubiyissane είναι ο 38χρονος Αφρικανός αναγνωρισμένος πρόσφυγας, του οποίου το πόδι έσπασε μέλος της ΜΜΑΔ τον περασμένο Νοέμβριο, την ώρα που προσπαθούσε να τον συλλάβει, χωρίς προφανή λόγο, στη διάρκεια επιχείρησης εξακρίβωσης στοιχείων στον ίδιο και δύο ακόμη Αφρικανούς.
Αν και για το περιστατικό υπάρχει βίντεο και έχουν διοριστεί ανεξάρτητοι ανακριτές, εντούτοις από την πρώτη στιγμή, μερίδα των ΜΜΕ δημοσιοποίησε στοιχεία που είτε σπίλωναν ή ψεύδονταν για το ποιόν του 38χρονου πρόσφυγα από την Ακτή Ελεφαντοστού, αναγκάζοντας την ΚΙΣΑ να μιλήσει για συστηματική προσπάθεια απαξίωσής του. Ο ίδιος ο Sylvaine, ο οποίος στη χώρα του ήταν καθηγητής Μαθηματικών, διηγείται στον «Π» την ιστορία του, πώς έφτασε στην άγνωστη Κύπρο με μια βάρκα που νόμιζε πως πήγαινε στη Γαλλία, πώς ζούσε μέχρι να αναγνωριστεί ως πρόσφυγας, τι συνέβη στις 27 Νοεμβρίου 2013 με τον αστυνομικό στο κέντρο της Λευκωσίας, αλλά και τι απαντά στις φήμες για την υγεία του και το «ταλέντο» του να… βγάζει το πόδι του.

«Δεν ήξερα τι είναι η Κύπρος»
Ο Sylvaine γεννήθηκε στις 7/11/1975 στην Ακτή Ελεφαντοστού. Σπούδασε Μαθηματικά στην Μπουργκίνα Φάσο, απ’ όπου κατάγεται ο πατέρας του, και στην Ακτή Ελεφαντοστού. Το 1999, σημειώθηκε στη χώρα του στρατιωτικό πραξικόπημα κι ο θείος του, υψηλόβαθμος στρατιωτικός ώς τότε, φυλακίστηκε. Η κατάσταση επιδεινωνόταν, με αποκορύφωμα το 2004, όταν έλαβαν χώρα μεγάλες διαδηλώσεις που καταπνίγηκαν από το καθεστώς. «Αντιμετώπιζα πρόβλημα επειδή το επίθετό μου έδειχνε ότι έχω καταγωγή και από την Μπουργκίνα Φάσο και κάθε τόσο έστηναν ελέγχους στους δρόμους και γινόμουν θύμα διακρίσεων λόγω του επιθέτου μου. Τότε αποφάσισα να ενεργοποιηθώ κοινωνικά. Οι περισσότεροι άνθρωποι στην Αφρική απέχουν από τα πολιτικά επειδή δεν είναι μορφωμένοι. Θεώρησα ότι εμείς που έχουμε σπουδάσει έχουμε καθήκον να ενημερώσουμε τον κόσμο για την αλήθεια», λέει, και θυμάται τη μεγάλη αντικαθεστωτική διαδήλωση του Μαρτίου του 2004, όταν 120 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. «Επρόκειτο να γίνει μια διαδήλωση ενάντια στις αλλαγές που σχεδίαζε η κυβέρνηση στο Σύνταγμα. Η κυβέρνηση απαγόρευσε τη διαδήλωση, η οποία τελικά έγινε. Δεχθήκαμε επίθεση από στρατιώτες, πολλοί άνθρωποι σκοτώθηκαν εκείνη τη μέρα. Εγώ έφαγα σφαίρες στο πόδι. Αντί να με πάρουν στο νοσοκομείο, με πήραν σε στρατόπεδο. Κατάλαβα πως η ασφάλειά μου δεν ήταν πια εγγυημένη στη χώρα, μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να με σκοτώσουν και αποφάσισα να φύγω».
Ο στόχος του ήταν να πάει στη Γαλλία και να ζητήσει άσυλο: Μιλούσε τη γλώσσα, είχε πτυχίο, αλλά και φίλους στη χώρα και θα μπορούσε πιο εύκολα να ενσωματωθεί στην κοινωνία. Με τη βοήθεια κάποιων φίλων, πλήρωσε κάποιους ανθρώπους να τον μεταφέρουν στις γαλλικές ακτές. «Φύγαμε με βάρκα πολλά άτομα, μεγάλη ιστορία, και μια μέρα, ενώ περίμενα να φτάσουμε στη Γαλλία, μας ξεφόρτωσαν στην Κύπρο. Εγώ δεν ήξερα τι είναι η Κύπρος!».

Τέσσερα χρόνια η αναγνώριση
Τις πρώτες μέρες κοιμόταν σε τζαμί, στο κέντρο της Λευκωσίας. «Επειδή είμαι καθολικός, ρώτησα αν υπάρχει καμιά εκκλησία εκεί κοντά και μου έδειξαν την εκκλησία των καθολικών. Πήγα εκεί και μου έδιναν ένα γεύμα τη μέρα. Από εκεί με έστειλαν στην ΚΙΣΑ, η οποία με βοήθησε να κάνω τα χαρτιά για την αίτηση ασύλου». Έκανε αίτηση για να αναγνωριστεί ως πρόσφυγας το 2005 και η υπηρεσία Ασύλου τον κάλεσε για συνέντευξη το 2007. Χρειάστηκαν άλλα δυο χρόνια για να πάρει το χαρτί ότι έχει αναγνωριστεί ως πρόσφυγας. Το πήρε το 2009, την παραμονή του γάμου του με την Κύπρια σύντροφό του. Στο μεταξύ, συμμετείχε σε πρόγραμμα της ΕΕ για την εκπαίδευση προσφύγων και έκανε μαθήματα για βοηθός σεφ και έπιασε δουλειά στη γαλακτοβιομηχανία Χαραλαμπίδη, σε ένα πόστο που δεν δεχόταν κανείς να δουλέψει, εκεί που σμίγουν τα γάλατα. «Ξυπνούσα χαράματα, πήγαινα περπατητός στη Λακατάμια δυο ώρες γιατί δεν είχα λεφτά για λεωφορείο και γύριζα τη νύχτα, έτρωγα και κοιμόμουν», θυμάται για εκείνη την εποχή. Εκεί εργάζεται μέχρι σήμερα.

20140209_afrikanos
«Να τους ελέγχεις όλους»
Ρωτάω τι συνέβη στις 27 Νοεμβρίου 2013 κι ο λόγος του γίνεται χειμαρρώδης, θυμάται το περιστατικό με κάθε λεπτομέρεια. «Είχα πάει στην υπηρεσία Μετανάστευσης για να δώσω κάποια χαρτιά για την κοινωνική ασφάλιση. Επιστρέφοντας πέρασα μέσα από την παλιά πόλη και έφτασα στο περίπτερο του «Όχι». Πάρκαρα εκεί, γιατί η περιοχή είναι στέκι Αφρικανών και συχνά συναντώ φίλους. Πέτυχα έναν φίλο μου και πιάσαμε κουβέντα, όταν από πίσω μου τρεις αστυνομικοί σταμάτησαν δυο Αφρικανούς για έλεγχο. Πήγα να πάρω το αυτοκίνητό μου και ο ένας αστυνομικός με φώναξε. Με ρώτησε από πού είμαι και του είπα από την Αφρική. Στους άλλους δύο, ζήτησε στοιχεία και ταυτότητες και τους άφησε να φύγουν. Όταν ήρθε σε μένα, δεν μου ζήτησε την ταυτότητά μου, γιατί το αυτοκίνητό μου ήταν κοντά. Με ρώτησε από πού είμαι, του είπα Ακτή Ελεφαντοστού και τηλεφώνησε για εξακρίβωση». Η στιγμή, λέει, που ενόχλησε τον αστυνομικό, ήταν όταν τον ρώτησε γιατί σταμάτησε τρεις μαύρους από τους τόσους περαστικούς. «Τους ρώτησα γιατί ελέγχουν ανθρώπους, γιατί με ενόχλησε. Θα μπορούσε να ήταν η κόρη μου μπροστά, συχνά την παίρνω στις βόλτες μου. Ή να με δει κάποιος γνωστός ή συγγενής που θα περνούσε από κει και τι θα έλεγε πως έκανα ανάμεσα με τρεις αστυνομικούς; Και ο ένας θύμωσε και μου είπε «κάνω τη δουλειά μου». «Το ξέρω ότι κάνεις τη δουλειά σου. Μου είπες να σταθώ και στάθηκα. Είμαι κι εγώ πολίτης αυτής της χώρας, εργάζομαι εδώ, είμαι μέλος της κοινωνίας. Αν δω κάτι που δεν καταλαβαίνω, έχω το δικαίωμα να ρωτήσω. Περνούν κι άλλοι από εδώ και δεν τους σταμάτησες», του είπα. Ο αστυνομικός μου είπε: «Είδες ποτέ Κύπριο να είναι παράνομος στη χώρα του;». «Μα δεν είναι όλοι οι λευκοί Κύπριοι. Αν θες να ελέγχεις κόσμο, να τους ελέγχεις όλους». Κι εκείνος μου είπε: «Σκάσε, αν δεν σου αρέσει, να πας πίσω στη χώρα σου. Εγώ κάνω τη δουλειά μου». Όταν επέμεινα να μου πει, με απείλησε πως αν δεν σταματήσω, θα με πάει στο τμήμα. Τότε είπα «ακόμη κι αν με σκοτώσεις, δεν θα κάνεις αυτό το στόμα να πάψει να μιλά. Νομίζω πως αυτό που λέω δεν προσβάλλει κανέναν». Είδα ότι άρχισε να θυμώνει και θέλησα να δω τον αριθμό στη στολή του, αλλά δεν είχε αριθμό. Πήγα στο περιπολικό να δω τις πινακίδες και σε περίπτωση που συνέβαινε κάτι να είχα τον αριθμό. Τότε βγήκε εντελώς εκτός εαυτού και προσπάθησε να με βάλει στο περιπολικό. Σήκωσα τα χέρια μου πάνω και του είπα ότι δεν θα με βάλει μέσα, αν δε μου πει τι έκανα λάθος. Προσπάθησε να με σπρώξει μέσα στο περιπολικό και εγώ αντιστεκόμουν. Όλα έγιναν πολύ πολύ γρήγορα. Όπως έπεφτα κάτω, είχαν μπλεχτεί τα πόδια μας και καθώς έπεσε πάνω μου, έσπασε το πόδι μου».

«Να τα πουν μπροστά μου»
Ο Sylvaine περιγράφει πώς οι αστυνομικοί προσπάθησαν στη συνέχεια να τον πάρουν στο νοσοκομείο με το περιπολικό. Ο ίδιος αρνήθηκε και τελικά κλήθηκε ασθενοφόρο κι ο αστυνομικός που ενεπλάκη στο συμβάν δήλωσε στο πλήρωμα πως ο 38χρονος ήταν υπό σύλληψη. Αργότερα, στο νοσοκομείο, τον ακολουθούσε σε κάθε βήμα. «Ήθελαν να υπογράψω αναφορά της αστυνομίας εναντίον μου, ότι δεν είχα χαρτιά, προκάλεσα φασαρία κτλ. Κάλεσα τη δικηγόρο μου και τους είπα πως θα υπογράψω την αναφορά τους, αν κάνω κι εγώ μήνυση στην αστυνομία. Αφού πίεσε η δικηγόρος μου, έστειλαν μεταφραστή. Υπέγραψα την αναφορά και έκανα μήνυση εναντίον τους». Από τη νοσηλεία του, γρήγορα διέρρευσαν πληροφορίες, πάντα σε αρνητικό πνεύμα, ότι είναι φορέας του AIDS και δεν είχε ενημερώσει τους γιατρούς. Όπως δήλωσε μάλιστα σε συνέντευξή του στον «Π» στις 15/12/2013 ο εκτελεστικός διευθυντής της ΚΙΣΑ Δώρος Πολυκάρπου, γιατρός κάλεσε τα πεθερικά του για να τους ενημερώσει για την κατάσταση της υγείας του. «Οι γιατροί ήταν τυπικοί. Αφού είδαν το πόδι μου, με έβαλαν σε ένα δωμάτιο και δεν ήρθε κανείς να με δει μέχρι την επόμενη μέρα. Όσο για το AIDS, είτε είναι αλήθεια ή όχι, είναι προσωπικό δεδομένο και οι γιατροί πρέπει να το προστατεύσουν. Θα ήθελα να δω αυτούς που το έγραψαν γιατί το έγραψαν και ποιος τους έδωσε τέτοια πληροφορία. Αν κάποιος πάει σε κώμα στο νοσοκομείο, θα τον ξυπνήσουν να τον ρωτήσουν αν έχει κάποια ασθένεια;». Εξάλλου, ο Sylvaine απορρίπτει κατηγορηματικά τις κατηγορίες ότι έκανε θέατρο, καθώς κατά καιρούς φέρεται να τον έχουν δει να «βγάζει» το πόδι του. «Θέλω αυτός που είπε ότι συνέβη το ίδιο σε φρουταρία στη Λάρνακα να έρθει να το πει μπροστά μου. Δεν τον γνωρίζω τον άνθρωπο. Είπαν και πως ήξερα τον τύπο που το έγραψε σε βίντεο και ήταν στημένο. Ούτε ξέρω ποιος είναι».

«Χαίρομαι να λέω πως είμαι Κύπριος»
Παρά τον θυμό του για το περιστατικό, ο Sylvaine θέλει να κρατήσει χαμηλούς τόνους, προκειμένου να προστατεύσει την οικογένειά του. Δεν κρύβει όμως την πικρία του για την αντιμετώπιση του συμβάντος από κοινωνία και ΜΜΕ. «Αν συνέβαινε σε Κύπριο, δεν θα ήταν το ίδιο. Όλοι θα κατηγορούσαν την αστυνομία, ειδικά αφότου έβλεπαν το βίντεο. Τότε που οι αστυνομικοί χτύπησαν δυο φοιτητές και βγήκε το βίντεο είχα πάει στις διαδηλώσεις. Για μένα είναι μια μορφή ρατσισμού. Αν ήμουν λευκός ή Κύπριος, την άλλη μέρα θα με υπερασπίζονταν. Είναι και θέμα δημοσιογραφικής δεοντολογίας, πρέπει να ξεχωρίζουν το τι συνέβη από το τι πιστεύουν. Δώσε στον κόσμο την πληροφόρηση και αν θες κάνε το σχόλιό σου. Αλλά, μην τους παραπληροφορείς. Για αυτό είμαι πολύ θυμωμένος με κάποια ΜΜΕ και θα έπρεπε να το δει ο αρμόδιος υπουργός. Πολύς κόσμος εδώ, όπως και στην Αφρική, επειδή δεν είναι ιδιαίτερα μορφωμένοι, πιστεύουν όσα βλέπουν στην τηλεόραση ή την εφημερίδα. Όμως, έτσι δηλητηριάζουν τον κόσμο. Δεν μπορώ να δεχτώ πως μια ευρωπαϊκή χώρα το αποδέχεται αυτό».
Κρατώ για το τέλος το ερώτημα, αν νιώθει -πια;- ξένος στην Κύπρο. «Είμαι πολλά χρόνια εδώ. Στην Αφρική λέμε πως ακόμη κι αν το σπίτι σου δεν είναι όμορφο, είναι το σπίτι σου. Πέρασα πολλά, σήμερα έχω το δικό μου σπίτι εδώ. Κάποιοι δεν γνωρίζουν καν πού είναι η Κύπρος, εγώ είμαι περήφανος να λέω ότι είμαι από εδώ. Όταν βγαίνω εκτός Κύπρου την προωθώ, λέω ότι είχαμε την Προεδρία της ΕΕ, νιώθω μέρος αυτού του τόπου. Δεν έχω κυπριακό διαβατήριο – έχω κρατήσει το καθεστώς πρόσφυγα για πολλούς λόγους, για όλους αυτούς τους ανθρώπους που πέθαναν εκεί, για τους ανθρώπους που έχασα, για αυτά που πέρασα. Αλλά χαίρομαι να λέω πως είμαι Κύπριος».

*Δημοσιεύτηκε στον «Πολίτη» στις 9/2/2014

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s