Τι είδε ο κυανόκρανος

Το περιοδικό «Blue Beret» γιορτάζει ψηφιακά τα 50χρονά του

20140406_blue_beret_zavalli

Της Χρύστας Ντζάνη*

Στις 5 το πρωί της 27ης Μαρτίου 1964, η UNFICYP, η ειρηνευτική δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, αναλάμβανε καθήκοντα στο νησί. Σχεδόν τρεις βδομάδες μετά, στις 20 Απριλίου του ’64, η UNFICYP εγκαινίαζε και την έντυπη παρουσία της, το περιοδικό «Blue Beret», το οποίο ενημέρωνε τους κυανόκρανους για τα τεκταινόμενα στο νησί, αλλά και στην έδρα του ΟΗΕ, τη Νέα Υόρκη. Πενήντα χρόνια μετά και η UNFICYP, που πια αποτελεί μια από τις μακροβιότερες ειρηνευτικές αποστολές του ΟΗΕ, με την ευκαιρία του ιωβηλαίου της, ψηφιοποίησε τα περισσότερα από 1.000 τεύχη του «Blue Beret», χαρίζοντας στους ερευνητές ένα πολύτιμο εργαλείο στη θεώρηση της ιστορίας του Σώματος, αλλά και των γεγονότων που σημάδεψαν τη σύγχρονη κυπριακή ιστορία, μέσα από τη σκοπιά της UNFICYP.

Το περιοδικό είναι ευρέως γνωστό στους περισσότερους από 100.000 στρατιωτικούς και αστυνομικούς από 32 χώρες που υπηρέτησαν στην UNFICYP σ’ αυτά τα 50 χρόνια. Στην πρόσφατη επίσκεψή τους στο νησί, βετεράνοι Καναδοί κυανόκρανοι είχαν την ευκαιρία να ξεφυλλίσουν παλιότερα τεύχη του, προτού γίνουν κι οι ίδιοι θέμα στο τελευταίο του τεύχος. Ακολουθώντας την εξέλιξη της τεχνολογίας, αλλά και της ιστορίας, το «Blue Beret» άλλαξε πολύ σ’ αυτό διάστημα. Αρχικά, εκδιδόταν κάθε βδομάδα σε μορφή εφημερίδας – τυπωνόταν μάλιστα στα τυπογραφεία Ζαβαλλή, στο κτήριο όπου σήμερα στεγάζεται ο «Πολίτης», στην παλιά Λευκωσία. Η ύλη του αφορούσε κυρίως την ειδησεογραφία της εποχής: «Τη δεκαετία του ’60 δεν υπήρχε διαδίκτυο και έπαιρνε πολύ χρόνο για να διαδοθούν οι ειδήσεις. Για αυτό το «Blue Beret» είχε περισσότερο νέα από τη Νέα Υόρκη, τι γινόταν στο Συμβούλιο Ασφαλείας και τι έλεγε ο Γενικός Γραμματέας, τι γινόταν στις συνομιλίες για το Κυπριακό, θέματα για το περιβάλλον, την Κύπρο κ.ά.», λέει στον «Π» ο εκπρόσωπος Τύπου της UNFICYP Μισέλ Μποναρντό. Οι εξελίξεις μάλιστα στις συνομιλίες για το Κυπριακό αποτελούσαν θέμα του «Blue Beret» μέχρι τις αρχές του 2000, όταν ξεκίνησε ο διάλογος που οδήγησε στο σχέδιο Ανάν. «Σήμερα με τα ηλεκτρονικά ΜΜΕ οι πληροφορίες έρχονται πολύ γρήγορα, οπότε αν βάζαμε ειδήσεις για τις συνομιλίες θα ήμασταν πολύ πίσω, αφού το περιοδικό εκδίδεται πια κάθε δύο μήνες. Σκεφτείτε ότι διαβάζουμε τις εφημερίδες την ίδια μέρα. Έτσι η ύλη πολύ περισσότερο αφορά τη δράση των στρατευμάτων εδώ, τι κάνουν στη νεκρή ζώνη, θέματα για τις χώρες που συνεισφέρουν στην UNFICYP κ.ά.», προσθέτει. Το «Blue Beret» συντάσσεται πια μόνο στα αγγλικά, σε αντίθεση με τα πρώτα χρόνια που στις εκδόσεις του συναντούσε κανείς έως και εννιά γλώσσες, δανέζικα, φινλανδικά, γαλλικά, γερμανικά κ.ά., αναλόγως της καταγωγής των κυανόκρανων που υπηρετούσαν τότε στην Κύπρο. Πέρα από μια μικρή συντακτική ομάδα, με άρθρα και ρεπορτάζ συνεισφέρουν πολλοί στρατιωτικοί της Δύναμης, αλλά και σώματα που αφορούν τη δικοινοτική συνεργασία στο νησί, όπως η ΔΕΑ, το UNDP κ.ά. «Η ιδέα είναι να δείξουμε στον κόσμο τι κάνουμε εδώ», σημειώνει ο κ. Μποναρντό. Τα 1.000 αντίτυπα του «Blue Beret» που εκδίδονται κάθε δύο μήνες μοιράζονται σε μέλη της UNFICYP, στα κεντρικά γραφεία του ΟΗΕ, σε πρεσβείες κ.α.

Ράδιο, σπορ και πολιτική

20140406_blue_beret_april_64Η ιστορική πρώτη έκδοση του «Blue Beret» εγκαινιάστηκε στις 20 Απριλίου 1964 με ένα πρωτοσέλιδο μήνυμα του τότε ΓΓ του ΟΗΕ, του Βιρμανού Ου Θαντ, που συνοδευόταν από το βιογραφικό του. «Η UNFICYP», τόνιζε ο τότε επικεφαλής του διεθνούς οργανισμού, «είναι αφοσιωμένη αποκλειστικά στην πρόληψη της αιματοχυσίας και της βίας και στην αποκατάσταση της ομαλότητας στην Κύπρο». Το περιοδικό περιείχε επίσης το κείμενο της απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας για την εγκαθίδρυση της UNFICYP, μικρές ειδήσεις για την άφιξη των διαφόρων σωμάτων που την απάρτιζαν, αλλά και βασικές πληροφορίες για το νησί, ανάμεσά τους οι συχνότητες μετάδοσης του ΡΙΚ και η ιστορία της κουμανταρίας. Δεν χρειάστηκε πολύς καιρός για να εισαχθεί η κυπριακή επικαιρότητα των συρράξεων στην ύλη του: Στο 17ο τεύχος της 11ης Αυγούστου 1964 ξεχωρίζει πρωτοσέλιδα η δήλωση του Ου Θαντ για τη συμφωνία εκεχειρίας μετά τους βομβαρδισμούς της Τηλλυρίας και μια είδηση για Σουηδούς κυανόκρανους που βοήθησαν γυναικόπαιδα να εκκενώσουν τα Κόκκινα και τα γύρω χωριά. Στο ίδιο τεύχος αναδημοσιεύεται άρθρο των New York Times, που αναφέρει πως η κρίση στο νησί έχει επιπτώσεις στον τουρισμό. Τρία χρόνια μετά, η ύλη δεν προλαβαίνει τα γεγονότα της Κοφίνου στις 15 Νοεμβρίου 1967 – την ίδια μέρα εκδόθηκε το 32ο τεύχος, όπου πάντως συμπτωματικά, υπήρχε φωτορεπορτάζ από την παρουσία της UNFICYP στην περιοχή και τις υπηρεσίες που πρόσφερε στους αμάχους.
20140406_blue_beret_september_74Το καλοκαίρι του 1974 η ειδησεογραφία αποκτά χαρακτήρα πολεμικής ανταπόκρισης, μάλιστα στις 17 Ιουλίου η έκδοση διακόπτεται για να συνεχιστεί στις 25 Σεπτεμβρίου. Στο ανυποψίαστο τεύχος της 3ης Ιουλίου συναντάμε ένα σημείωμα καλωσορίσματος του μεσοκαλόκαιρου, αλλά και την ανακοίνωση μιας συναυλίας κλασικής μουσικής στο αρχαίο θέατρο της Σαλαμίνας, στις 24 Ιουλίου, που μάλλον δεν έγινε ποτέ. Στις 17 Ιουλίου, το «Blue Beret» καλωσορίζει τον νέο ειδικό αντιπρόσωπο του ΓΓ Λουίζ Βέκμαν Μουνιόζ, ενώ με την επανέκδοσή του, τον Σεπτέμβριο, παραθέτει πρωτοσέλιδα τη λίστα των κυανόκρανων που σκοτώθηκαν στο νησί από το 1973, στους οποίους προστέθηκαν ακόμη οχτώ, που έχασαν τη ζωή τους στη διάρκεια της εισβολής και των εχθροπραξιών που ακολούθησαν. Ολόκληρο το τεύχος είναι αφιερωμένο στα γεγονότα που μεσολάβησαν τις προηγούμενες βδομάδες, με φωτογραφίες από την παρουσία των κυανόκρανων, την επίσκεψη του ΓΓ του ΟΗΕ Κουρτ Βαλντχάιμ, την ανταλλαγή αιχμαλώτων κ.ά.
20140406_blue_beret_august_96Τα γεγονότα της Δερύνειας γίνονται πρωτοσέλιδο στο «Blue Beret» που εκδόθηκε τον Αύγουστο του 1996. «Γίναμε μάρτυρες των χειρότερων περιστατικών βίας από το 1974 – την αδικαιολόγητη δολοφονία δύο Ε/Κ διαδηλωτών, τον τραυματισμό δύο κυανόκρανων από πυροβολισμούς (…)» αναφέρει μεταξύ άλλων το εκδοτικό σημείωμα, ενώ σε εσωτερικό θέμα αναφέρεται πως η κορύφωση της κρίσης έδειξε πως, ακόμη και 22 χρόνια μετά, η παρουσία της UNFICYP στο νησί παραμένει απολύτως αναγκαία. Το δε δημοψήφισμα του 2004 καλύπτεται απλώς ειδησεογραφικά στο τεύχος του Απριλίου 2004, παραθέτοντας δηλώσεις των αρχηγών των κοινοτήτων και του ΓΓ, ενώ στο εκδοτικό σημείωμα γίνεται λόγος για μια «ιστορική ευκαιρία των κατοίκων να εκφράσουν τη γνώμη τους για το καθεστώς της χώρας». Σ’ όλα αυτά τα χρόνια, εκτός από τα ρεπορτάζ που αφορούν αμιγώς την παρουσία και δράση της UNFICYP στο νησί, όπως η βοήθεια σε αγρότες, εγκλωβισμένους κ.ά., ξεχωρίζουν και άλλα θέματα, εγκυκλοπαιδικά και μη: όπως η ιστορία της Κύπρου σε συνέχειες, εγκυκλοπαιδικά αφιερώματα στις χώρες καταγωγής των κυανόκρανων, αλλά και παραδοσιακές συνταγές από τις χώρες αυτές, αφιερώματα στο Λήδρα Πάλας, η εμπειρία ενός κυπριακού γάμου, όπως τη βίωσαν και στις δύο κοινότητες μέλη της UNFICYP, αλλά και συστάσεις προς τους κυανόκρανους να οδηγούν προσεκτικά και να μην πίνουν, καθώς ήδη από νωρίς τη δεκαετία του ’60 εμφανίζονται κάθε τόσο αναφορές για τροχαία δυστυχήματα στα οποία αρκετά μέλη της Δύναμης τραυματίστηκαν ή και έχασαν τη ζωή τους. Ολόκληρο το αρχείο του «Blue Beret» είναι διαθέσιμο ηλεκτρονικά στη διεύθυνση: http://bit.ly/1hXpJQE

*Δημοσιεύτηκε στον «Πολίτη» στις 6/4/2014

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s