Ξύπνησε μνήμες ‘78

Η αιματηρή αεροπειρατεία κι οι Αιγύπτιοι κομμάντος

1978-takis
ΦΩΤΟ: ΤΑΚΗΣ ΦΩΤΙΑΔΗΣ

Όταν η δολοφονία Σεμπάι στο Χίλτον οδήγησε σε αεροπειρατεία και αιματηρή παρέμβαση του αιγυπτιακού στρατού στη Λάρνακα

ΓΡΑΦΕΙ: ΧΡΥΣΤΑ ΝΤΖΑΝΗ

Η αεροπειρατεία σε αεροσκάφος στη Λάρνακα, με την εμπλοκή Αιγυπτίων και η πληροφορία ότι μεταγωγικά αεροσκάφη με Αιγύπτιους κομάντος προσγειώθηκαν χθες στο αεροδρόμιο της Πάφου ξύπνησε μνήμες 1978, από την αιματηρή αεροπειρατεία αεροσκάφους των Κυπριακών Αερογραμμών που ακολούθησε τη δολοφονία του Αιγύπτιου συγγραφέα, δημοσιογράφου και πολιτικού Γιουσέφ ελ Σεμπάι στο Χίλτον της Λευκωσίας. Τότε η Κύπρος και το αεροδρόμιο της Λάρνακας είχε βρεθεί στο επίκεντρο μιας ενδοαραβικής σύρραξης, με την εμπλοκή, και τότε, Αιγυπτίων κομάντο να καθορίζει τις εξελίξεις, οδηγώντας σε διπλωματικό επεισόδιο.

Τα γεγονότα εκείνων των ημερών είχαν οδηγήσει στη διακοπή των σχέσεων Κύπρου-Αιγύπτου, που αποκαταστάθηκαν μόνο έξι χρόνια αργότερα, επί προεδρίας Χόσνι Μουμπάρακ. Όλα ξεκίνησαν το πρωινό της 18ης Φεβρουαρίου στο Χίλτον, όπου βρισκόταν σε εξέλιξη η 6η Σύνοδος του Κινήματος Αφροασιατικής Αλληλεγγύης, με πρόεδρο τον Γιουσέφ Ελ Σεμπάι, προσωπικό φίλο του τότε Αιγύπτιου Προέδρου Σαντάτ και επικεφαλής της αιγυπτιακής εφημερίδας Αλ Αχράμ, με μεγάλη επιρροή στην αιγυπτιακή κυβέρνηση, και αντιπρόεδρο τον Βάσο Λυσσαρίδη.

1978-hilton

Ο Σεμπάι εκτελέστηκε εν ψυχρώ από δύο Παλαιστίνιους, την ώρα που διέσχιζε το βιβλιοπωλείο του κεντρικού ξενοδοχείου της πρωτεύουσας. Οι εκτελεστές τον πυροβόλησαν σχεδόν εξ επαφής με δύο σφαίρες από ένα πιστόλι 45 χιλιοστών, όπως περιγράφει ο Τύπος της εποχής. Ήταν 11:20 το πρωί και στο Χίλτον ακολούθησαν σκηνές αλλοφροσύνης, καθώς οι δύο εκτελεστές, κρατώντας χειροβομβίδα, διέταξαν τους παρευρισκόμενους να μεταφερθούν στο εστιατόριο. Εκεί τους χώρισαν σε Άραβες και μη Άραβες, από τους οποίους ζήτησαν να βγάλουν τις γραβάτες τους. Με αυτές, έδεσαν αργότερα τα χέρια των ομήρων. Οι δύο οπλοφόροι εξήγησαν στο πλήθος ότι ήταν Παλαιστίνιοι απάτριδες, που πολεμούσαν το Ισραήλ, με το οποίο η Αίγυπτος βρισκόταν εκείνη την περίοδο σε διαβούλευση για τη συμφωνία του Καμπ Ντέιβιντ.

Στο αεροδρόμιο

Ανάμεσα στους ομήρους βρέθηκαν και ο τότε πρόεδρος της ΕΔΕΚ Βάσος Λυσσαρίδης, ο στρατιωτικός ακόλουθος της Συρίας Συνταγματάρχης Χαττάτ και λίγο αργότερα και ο υπουργός Εσωτερικών Χριστόδουλος Βενιαμίν, σε μια προσπάθεια να πείσουν τους δύο τρομοκράτες να παραδοθούν. Αντ’ αυτού, οι δύο Παλαιστίνιοι απαίτησαν και πήραν ένα λεωφορείο που μετέφερε τους ίδιους και τους ομήρους στο αεροδρόμιο Λάρνακας. Στο μεταξύ, αρκετοί όμηροι είχαν αφεθεί ελεύθεροι, με εξαίρεση τους Άραβες της ΑΑΠΣΟ, τους Βενιαμί, Λυσσαρίδη, Χαττάτ και τον αντιπρόσωπο της Οργάνωσης Απελευθέρωσης της Παλαιστίνης Ζαχαρία Ραχράν.

Το λεωφορείο έφτασε στο αεροδρόμιο λίγο πριν τις 2:30 μμ, ελάχιστα λεπτά μετά την άφιξη από την Αθήνα του τότε Προέδρου Σπύρου Κυπριανού. Τα πλείστα αεροπλάνα είχαν απομακρυνθεί από τον χώρο. Οι τρομοκράτες, κρατώντας απασφαλισμένες χειροβομβίδες, απαίτησαν και πήραν ένα αεροσκάφος των Κυπριακών Αερογραμμών για να τους μεταφέρει σε άγνωστο προορισμό. Έχοντας στο μεταξύ απελευθερώσει τον Βάσο Λυσσαρίδη, τον Χριστόδουλο Βενιαμίν, τον Συνταγματάρχη Χαττάτ, τον προεδρεύοντα του ΑΑΠΣΟ Αζίζ Σιερίφ και δύο Λιβανέζους μέλη του Κομμουνιστικού και του Σοσιαλιστικού Κόμματος, το αεροπλάνο απογειώθηκε στις 8:20 μμ με δώδεκα ομήρους από την Αίγυπτο, το Μαρόκο, τη Σομαλία και το Σουδάν. Οι τρομοκράτες επιχείρησαν να προσγειωθούν σταδιακά στη Λιβύη, στην Κρήτη και στο Άντεν, όπου όμως οι τοπικές αρχές αρνούνταν να του δώσουν άδεια για προσγείωση. Το ένα μετά το άλλο τα αεροδρόμια της Μέσης Ανατολής ανακοίνωναν ότι δεν επέτρεπαν την είσοδο του αεροσκάφους στις χώρες τους.

Τελικά, μετά από εκκλήσεις του Προέδρου Κυπριανού και του Προεδρείου του Αφροασιατικού, καθώς καύσιμα λιγόστευαν επικίνδυνα, το αεροσκάφος προσγειώθηκε στο Τζιμπουτί για ανεφοδιασμό. Από εκεί, πλήρωμα και όμηροι απηύθυναν έκκληση στην κυπριακή κυβέρνηση να μεσολαβήσει ώστε να γίνουν δεκτοί στη Λιβύη ή στην Αλγερία, όμως όταν ούτε αυτό δεν έγινε κατορθωτό, και ενώ στο μεταξύ αρνούνταν να δώσουν άδεια προσγείωσης και η Συρία, η Αίγυπτος και η Ζάμπια. Με το Τζιμπουτί να απειλεί ότι δεν θα δώσει άδεια απογείωσης αν δεν εξασφαλιστεί άδεια προσγείωσης σε άλλη χώρα, το αεροσκάφος αναχώρησε εκ νέου για την Κύπρο. Στις 5:30 το απόγευμα της 19ης Φεβρουαρίου, 30 ώρες μετά την έναρξη της περιπέτειας με τη δολοφονία του Σεμπάι στο Χίλτον, το αεροσκάφος με τους δύο τρομοκράτες και τους ομήρους προσγειώθηκε ξανά στη Λάρνακα.

1978-commandos_plane

Οι κομάντο

Πίσω στην Κύπρο, ακολούθησε διαπραγμάτευση με τον Βάσο Λυσσαρίδη, όπου οι απαγωγείς αποφάσισαν να απελευθερώσουν τους ομήρους. Όμως μόλις εμφανίστηκε στην πόρτα του αεροσκάφους ο πρώτος όμηρος, ο Αιγύπτος γραμματέας του ΑΑΠΣΟ Καμάλ Μπαχαελντίν, Αιγύπτιοι κομάντο που είχαν φτάσει στη Λάρνακα με αιγυπτιακό μεταγωγικό, πλησίασαν οδηγώντας με ιλιγγιώδη ταχύτητα ένα κίτρινο τζιπ στο σημείο και άρχισαν να πυροβολούν.

Οι κομάντο είχαν φτάσει με αεροσκάφος που η Αίγυπτος είχε δηλώσει ότι μετέφερε τον υπουργό Πολιτισμού και Πληροφοριών για να βοηθήσει στις διαπραγματεύσεις. Όταν διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για στρατιωτική αποστολή με C130, η οποία στόχευε να απαγάγει τους δύο εκτελεστές, οι Αιγύπτιοι διαβεβαιώσαν ότι δεν θα δρούσαν.

Παρόλα αυτά, οι Αιγύπτιοι κομάντος παρενέβησαν στη σκηνή πυροβολώντας στο αεροσκάφος. Ακολούθησαν πυρά από άντρες της Εθνικής Φρουράς που είχαν συγκεντρωθεί στο σημείο, ακόμη και με τεθωρακισμένα, εκρήξεις και πυροβολισμοί, που μετέτρεψαν το αεροδρόμιο για αρκετή ώρα σε πεδίο μάχης. Το αιγυπτιακό μεταγωγικό καταστράφηκε ολοσχερώς, ενώ το αεροπλάνο των Κυπριακών Αερογράμμων υπέστη ζημιές. Στο μεταξύ, οι όμηροι αφέθηκαν ελεύθεροι, ενώ οι δύο δολοφόνοι του Ελ Σεμπάι παραδόθηκαν στις κυπριακές Αρχές. Ο απολογισμός της κυπρο-αιγυπτιακής σύρραξης ήταν να πέσουν νεκροί 15 Αιγύπτιοι καταδρομείς. Άλλοι 16 τραυματίστηκαν, 41 πιάστηκαν αιχμάλωτοι, ενώ τραυματίστηκαν και οχτώ Κύπριοι.

1978-commandos

Τις επόμενες μέρες έφτασε στην Κύπρο και ο τότε αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου και μετέπειτα γγ του ΟΗΕ, Μπούτρος Γκάλι, ως προσωπικός απεσταλμένος του Προέδρου Σαντάτ, για να συμμετάσχει στη διαπραγμάτευση για παράδοση των δύο εκτελεστών στις αιγυπτιακές Αρχές. Οι φωτογραφίες της εποχής αποτυπώνουν το ψυχροπολεμικό κλίμα στις επαφές Γκάλι – Κυπριανού, που μοιραία οδήγησε στη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων των δύο χωρών, όταν η Κύπρος αρνήθηκε να τους παραδώσει. Οι δύο δολοφόνοι του Γιουσέφ Ελ Σεμπάι, ο 28χρονος Σαμίρ Μωχάμετ Κατάρ και ο 26χρονος Ζαγιέτ Χουσεΐν Αχμέτ Αλ Άλι, προσήχθησαν σε δίκη στη Λευκωσία με την κατηγορία του φόνου εκ προμελέτης. Καταδικάστηκαν και αργότερα εκδόθηκαν στην Αίγυπτο, όπου καταδικάστηκαν εκ νέου σε ποινή θανάτου, που τελικά μετατράπηκε σε ισόβια κάθειρξη.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s